Watykan odpowiada Niemcom: Świeccy nie mogą głosić kazań podczas Mszy świętej

Watykan jednoznacznie odrzuca prośbę niemieckiego episkopatu. Dykasteria ds. Kultu Bożego przypomina, że głoszenie homilii podczas Mszy świętej jest zarezerwowane wyłącznie dla kapłanów i diakonów. Rzym podkreśla, że nie chodzi tu o biurokrację, ale o samą naturę sakramentów.

• Decyzja Watykanu i list do przewodniczącego niemieckiego episkopatu.
• Natura liturgii a przepisy – dlaczego homilia jest zastrzeżona dla wyświęconych szafarzy.
• Teologiczny związek między Słowem Bożym a Sakramentem.
• Wezwanie do lepszej formacji księży i otwartość na głoszenie przez świeckich poza Mszą św.

To jednoznaczne i stanowcze „nie” ze strony Stolicy Apostolskiej. Watykańska Dykasteria ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów opublikowała komunikat, który ucina trwające od dłuższego czasu dyskusje na temat roli osób świeckich w liturgii. Sprawa ma swój początek w Niemczech. Tamtejszy episkopat, reprezentowany przez biskupa Heinera Wilmera, zwrócił się do Rzymu z prośbą o wydanie tak zwanego indultu. Chodziło o specjalne zezwolenie na odstępstwo od ogólnych przepisów prawa kanonicznego. Niemieccy biskupi chcieli, aby w wyjątkowych okolicznościach odpowiednio przygotowani świeccy mogli głosić kazania zamiast tradycyjnej homilii podczas Mszy świętej.

Odpowiedź Watykanu okazała się odmowna i bezkompromisowa. Urzędnicy kurii rzymskiej, choć wyrazili pełne zrozumienie dla duszpasterskich trosk i intencji stojących za tą prośbą, podkreślili, że od tej normy nie ma żadnych wyjątków. Kluczowy w watykańskim dokumencie jest argument, że rezerwacja homilii dla kapłanów i diakonów to nie są jedynie puste przepisy dyscyplinarne czy kościelna biurokracja. Zakaz ten wynika bezpośrednio z samej natury i struktury chrześcijańskiej liturgii.

Rzym przypomina, że homilia stanowi integralną część Liturgii Słowa i jest nierozerwalnie związana z proklamacją Ewangelii. Przemawianie z ambony podczas Mszy to wypełnianie posługi nauczania, czyli tak zwanego munus docendi. Ta misja zostaje powierzona konkretnemu człowiekowi na mocy sakramentu święceń. Głoszenie Słowa w ramach celebracji jest więc ściśle złączone z sakramentalną misją kapłana oraz z jednością, jaka spaja Słowo i Eucharystię. Innymi słowy: ten, kto mocą Chrystusa konsekruje chleb i wino, ma również zadanie wyjaśniać wiernym Pismo Święte.

Watykan nie zamyka jednak całkowicie drzwi przed zaangażowaniem wiernych świeckich. W liście skierowanym do niemieckich biskupów przypomniano, że prawo kanoniczne przewiduje bardzo wiele przestrzeni, w których katolicy bez święceń mogą, a nawet powinni, głosić i komentować Słowo Boże. Może to jednak nastąpić wyłącznie poza Mszą świętą i poza samą celebracją Eucharystii. Rzymscy urzędnicy zwrócili również uwagę na inny, niezwykle ważny aspekt. Zamiast szukać zastępstwa dla duchownych, Kościół powinien położyć znacznie większy nacisk na stałą i rzetelną formację samych kapłanów. Chodzi o to, aby głoszone przez nich homilie były przygotowywane rzetelnie i trafiały do wiernych w sposób skuteczny – zarówno pod względem duchowym, jak i duszpasterskim.