Stolica Apostolska na forum ONZ: sztuczna inteligencja nie może zastąpić ludzkiej odpowiedzialności

Sztuczna inteligencja może wspierać człowieka, ale nie może przejmować odpowiedzialności za decyzje dotyczące ludzkiego życia – podkreślił przedstawiciel Stolicy Apostolskiej podczas Globalnego Dialogu na temat Zarządzania AI w Genewie.

• Stolica Apostolska o wyzwaniach związanych z AI
• Technologia ma służyć człowiekowi
• Odpowiedzialności nie można przekazać algorytmom
• Potrzeba przejrzystości i wspólnych zasad
• Papieski apel o dialog i dobro wspólne

Podczas Globalnego Dialogu na temat Zarządzania Sztuczną Inteligencją, odbywającego się w ramach pierwszego w historii szczytu ONZ poświęconego AI w Genewie, Stolica Apostolska zaapelowała o odpowiedzialne wykorzystywanie nowych technologii. Stały Obserwator Stolicy Apostolskiej przy Organizacji Narodów Zjednoczonych, arcybiskup Ettore Balestrero, podkreślił, że sztuczna inteligencja może być cennym narzędziem wspierającym człowieka, jednak nigdy nie może zastąpić ludzkiego sumienia ani odpowiedzialności za podejmowane decyzje.

W swoim wystąpieniu hierarcha nawiązał do pierwszej encykliki papieża Leona XIV „Magnifica humanitas”. Zaznaczył, że Kościół angażuje się w debatę o sztucznej inteligencji przede wszystkim z perspektywy niezbywalnej godności każdej osoby. Jak podkreślił, świat przeżywa dziś głęboką przemianę technologiczną, która obejmuje niemal wszystkie dziedziny życia. Taka zmiana wymaga nie tylko rozwoju nowych narzędzi, ale również odpowiednich decyzji politycznych, prawnych i etycznych.

Arcybiskup Balestrero zaznaczył, że odpowiedzialne zarządzanie sztuczną inteligencją nie oznacza ograniczania innowacji. Przeciwnie – tworzenie jasnych zasad jest warunkiem tego, by postęp technologiczny rzeczywiście służył człowiekowi i dobru wspólnemu. Rozwój AI powinien odbywać się z poszanowaniem godności każdej osoby oraz podstawowych praw człowieka.

Najmocniej wybrzmiało jednak ostrzeżenie przed przenoszeniem odpowiedzialności na algorytmy. Przedstawiciel Stolicy Apostolskiej przypomniał, że nawet najbardziej zaawansowany system nie ponosi odpowiedzialności moralnej za swoje działania. Odpowiadają za nie ludzie – projektanci, twórcy, instytucje wdrażające rozwiązania oraz osoby podejmujące ostateczne decyzje. Jak zaznaczył, szybkość działania czy skuteczność systemów AI nigdy nie mogą usprawiedliwiać rezygnacji z ludzkiego nadzoru, zwłaszcza wtedy, gdy decyzje mogą wpływać na ludzkie życie.

Hierarcha zwrócił również uwagę na problem przejrzystości działania sztucznej inteligencji. W jego ocenie konieczne jest stworzenie jasnego łańcucha odpowiedzialności, który pozwoli wskazać, kto odpowiada za konkretne decyzje oraz umożliwi ich kontrolę, ocenę i ewentualne naprawienie wyrządzonych szkód. To właśnie odpowiedzialność i możliwość rozliczenia decyzji, określana angielskim terminem accountability, stanowi jeden z fundamentów bezpiecznego rozwoju nowych technologii.

Na zakończenie arcybiskup Balestrero zaapelował o międzynarodową współpracę przy tworzeniu wspólnych zasad rozwoju AI. Ostrzegł również przed nadmierną koncentracją technologii w rękach nielicznych globalnych korporacji, co – przy braku odpowiednich norm etycznych – może zwiększać zagrożenia dla społeczeństw.

Do uczestników genewskiego szczytu zwrócił się także papież Leon XIV za pośrednictwem przesłania podpisanego przez sekretarza stanu Stolicy Apostolskiej, kardynała Pietro Parolina. Ojciec Święty zapewnił o gotowości Kościoła do dialogu i modlitwie za wszystkich, którzy pracują nad tym, aby rozwój sztucznej inteligencji służył dobru wspólnemu i godnemu życiu każdego człowieka.