Wydatki na zbrojenia rosną, na pomoc humanitarną maleją

Światowe wydatki wojskowe osiągnęły w 2025 roku rekordowe 2,9 bln dolarów, podczas gdy finansowanie pomocy rozwojowej i humanitarnej systematycznie maleje. Według najnowszego raportu instytutu SIPRI w 2028 roku różnica między potrzebami a dostępnymi środkami może wynieść 179 mld dolarów. Badacze ostrzegają, że skutki cięć mogą odczuć miliony ludzi.

Rekordowe 2,9 bln dolarów na zbrojenia
W 2025 roku światowe wydatki wojskowe wzrosły do rekordowego poziomu 2,9 bln dolarów, co odpowiadało 2,5 proc. globalnego produktu krajowego brutto. W tym samym czasie oficjalna pomoc rozwojowa, jak wynika z danych OECD, maleje od 2024 roku.
Badacze Sztokholmskiego Międzynarodowego Instytutu Badań nad Pokojem (SIPRI) zwracają uwagę, że podstawowe finansowanie pomocy przestało rosnąć już w 2021 roku. W kolejnych latach skalę spadku częściowo maskowało zwiększone wsparcie dla Ukrainy oraz wydatki ponoszone przez państwa-darczyńców na przyjmowanie uchodźców. Najbardziej ucierpiały takie obszary jak ochrona zdrowia i infrastruktura gospodarcza.

W 2028 roku może zabraknąć 179 mld dolarów
Jeśli nasilą się konflikty zbrojne i katastrofy naturalne, zapotrzebowanie na pomoc humanitarną i rozwojową może w 2028 roku wzrosnąć do 326 mld dolarów. Tymczasem prognozowane finansowanie będzie niższe o 179 mld dolarów.
– Jesteśmy świadkami długotrwałego ograniczania niezbędnej pomocy humanitarnej i rozwojowej, mimo że potrzeby w tym zakresie stale rosną – ostrzega Nan Tian, dyrektor programu SIPRI zajmującego się wydatkami wojskowymi.
Ekspert podkreśla, że pokrycie powstałej luki wymagałoby przeznaczenia na pomoc zaledwie niewielkiej części dodatkowych środków kierowanych na obronność.

Bezpieczeństwo to coś więcej niż siła militarna
Raport analizuje między innymi sytuację w Niemczech i Wielkiej Brytanii. W obu krajach ograniczenie pomocy rozwojowej uzasadniano koniecznością zwiększenia nakładów na wojsko. Autorzy opracowania zauważają jednak, że uzyskane w ten sposób oszczędności pokrywają tylko niewielką część planowanego wzrostu wydatków obronnych.
– Same zdolności wojskowe nie gwarantują bezpieczeństwa – podkreśla Xiao Liang, współautor raportu.
Jego zdaniem pomoc rozwojowa pozwala przeciwdziałać długofalowym przyczynom niestabilności i konfliktów. Dlatego nie powinna być traktowana jako konkurencja dla wydatków na obronność, lecz jako ich uzupełnienie.