Wręczono Nagrody im. ks. Stanisława Musiała. Otrzymało je dwoje badaczy

Prof. Monika Adamczyk-Garbowska i o. prof. Paweł Mazanka CSsR zostali laureatami Nagrody im. ks. Stanisława Musiała. Przyznawana jest osobom zasłużonym dla dialogu chrześcijańsko- i polsko-żydowskiego.

Budowniczy mostów dialogu

Prof. Monika Adamczyk-Garbowskiej została uhonorowana za twórczość, a o. prof. Paweł Mazanka CSsR - za działalność społeczną.

"Każda edycja Nagrody różni się od poprzednich. Nagradzamy, ale też poznajemy kolejne osoby, które konsekwentnie przez lata, w zupełnie różnych okolicznościach, budują mosty dialogu" - mówi Vatican News Jakub Drath, sekretarz zarządu Klubu Chrześcijan i Żydów "Przymierze", który ustanowił Nagrodę im. Księdza Stanisława Musiała. Dodaje, że obydwoje Laureaci mają ogromne zasługi w dziedzinie dialogu i wzajemnego zrozumienia chrześcijan i Żydów.

Badaczka i tłumaczka literatury żydowskiej

Prof. dr hab. Monika Adamczyk-Garbowska jest badaczką literatury żydowskiej w różnych językach, w szczególności literatury jidysz, tłumaczką oraz jedną z osób, które odegrały kluczową rolę w rozwoju studiów polsko-żydowskich po 1989 roku. Na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie utworzyła Zakład Kultury i Historii Żydów, którym przez lata kierowała. Współtworzyła Polskie Towarzystwo Studiów Żydowskich oraz Polskie Towarzystwo Studiów Jidyszystycznych. Od 2006 roku jest członkinią Komitetu ds. Dialogu z Judaizmem przy Konferencji Episkopatu Polski, aktywnie wspierając inicjatywy edukacyjne i dialogowe na poziomie lokalnym i ogólnopolskim.

W reakcji na ogłoszenie przyznania jej Nagrody im. ks. Stanisława Musiała stwierdziła, że jest ona dla niej wielkim wyróżnieniem zarówno z uwagi na postać samego patrona, jak i fundatorów, ponieważ wiele ważnych więzi łączy ją z Krakowem jako miastem i z Uniwersytetem Jagiellońskim, gdzie znajduje się najważniejszy w Polsce ośrodek badań judaistycznych.

Literatura piękna ma dużą siłę oddziaływania

Badaczka od lat zajmuje się również przekładami literatury jidysz, dzięki którym polscy czytelnicy mogli poznać twórczość takich autorów jak Isaac Bashevis Singer, Szalom Asz czy Mordechaj Canin. "Literatura piękna ma dużą siłę oddziaływania, czasami większą niż prace historyków. Na przykład pierwszy laureat Nagrody im. ks. Stanisława Musiała prof. Jan Błoński opublikował w 1987 r. swój przełomowy tekst dotyczący stosunków polsko-żydowskich pt. ‘Biedni Polacy patrzą na getto’ inspirowany przejmującym wierszem Czesława Miłosza pt. ‘Biedny chrześcijanin patrzy na getto’, a ‘Elegia miasteczek żydowskich’ Antoniego Słonimskiego okazała się prorocza, bo do dzisiaj zmagamy się z cieniem Zagłady."

Filozof ze społeczną wrażliwością

Za działalność społeczną Nagrodę im. Księdza Stanisława Musiała w tym roku otrzymał o. dr hab. Paweł Mazanka, prof. UKSW - redemptorysta, filozof, kierownik Katedry Metafizyki Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. Od wielu lat podejmuje intensywne działania na rzecz przywracania pamięci o żydowskich mieszkańcach Szydłowa i okolic - miejscowości, z której pochodzi. Prowadzi badania archiwalne, dokumentowanie losów lokalnej społeczności żydowskiej oraz działania edukacyjne i upamiętniające, realizowane we współpracy z instytucjami, samorządem i mieszkańcami regionu.

W rozmowie z Vatican News przyznaje, że Nagrodę im. Księdza Stanisława Musiała traktuje jako wyróżnienie dla całego grona - współpracowników z Szydłowa i Warszawy, niektórych studentów i władz lokalnych - bez którego pomocy niewiele udałoby się w jego rodzinnym Szydłowie zrobić.

Cierpliwość, wytrwałość i edukacja

Ojciec Profesor zwraca uwagę, że w dialogu chrześcijańsko-żydowskim potrzeba spokojnego przekazu i wiedzy historycznej. "Miał rację Sokrates, gdy mówił, że człowiek nie będzie czynił zła, jeżeli tylko będzie miał wiedzę. A robi źle, bo nie ma wiedzy" - komentuje o. Mazanka.

Dodaje, że zgłębianie tej wiedzy jest istotne, bowiem Chrystus i wcielenie nastąpiło w łonie narodu żydowskiego. "Bez znajomości tej religii, liturgii, historii, Starego Testamentu, jesteśmy ubodzy. Jeśli chodzi o przeżywanie wiary, mnie dużo daje właśnie poznawanie judaizmu i kontakt z Żydami. Ich religijność i otwartość sprawiają, że widzę sens w tym co robimy i dlatego zamierzamy to kontynuować" - zapowiada o. Mazanka.

Nagroda dla zasłużonych dla dialogu chrześcijańsko- i polsko-żydowskiego

Patron Nagrody, ks. Stanisław Musiał SJ (1938-2004), był jednym z najważniejszych rzeczników dialogu chrześcijańsko-żydowskiego w Polsce. Konsekwentnie sprzeciwiał się antysemityzmowi i ksenofobii, za co został uhonorowany m.in. Nagrodą im. Jana Karskiego i Poli Nireńskiej. Był wieloletnim redaktorem "Tygodnika Powszechnego", publikował w innych pismach. Ks. Musiał był też autorem książki piętnującej grzech antysemityzmu pt. "Czarne jest czarne".

W ubiegłych latach laureatami Nagrody zostali m.in.: prof. Jan Błoński, Ośrodek "Brama Grodzka - Teatr NN" w Lublinie, prof. Stanisław Krajewski, ks. Romuald Jakub Weksler-Waszkinel, ks. prof. Michał Czajkowski, abp Henryk Muszyński, Marian Turski, kard. Grzegorz Ryś i s. Katarzyna Kowalska.

Źródło: Przemysław Radzyński