Grób 13-letniego chłopca przeznaczony do likwidacji. Co mówią przepisy?

Sytuacja stała się okazją do dyskusji o zasadach obowiązujących na cmentarzach i o tym, kiedy zarządca może przeznaczyć istniejące miejsce pochówku do ponownego wykorzystania.

Zasady w tej kwestii określa ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych z 1959 roku. Zgodnie z jej przepisami grób ziemny nie może zostać użyty do ponownego pochówku przed upływem 20 lat od ostatniego pogrzebu. Po tym czasie zarządca cmentarza może przeznaczyć dane miejsce dla kolejnej osoby, o ile nie zgłoszono sprzeciwu i nie wniesiono opłaty za zachowanie grobu.

Warto przy tym wyjaśnić, co w praktyce oznacza określenie „likwidacja grobu”. Nie musi ono wiązać się z ekshumacją ani usunięciem szczątków osoby pochowanej w tym miejscu. Chodzi przede wszystkim o utratę wyłącznego prawa do grobu i możliwość ponownego wykorzystania miejsca pochówku. W takiej sytuacji mogą zostać usunięte zewnętrzne elementy nagrobka.

Przepisy przewidują wyjątki. Inne zasady dotyczą między innymi grobów murowanych przeznaczonych do pochówku więcej niż jednej osoby oraz miejsc przeznaczonych na urny. Szczególną ochroną mogą być objęte również groby o wartości historycznej, artystycznej lub zabytkowej. W takich przypadkach możliwość ponownego wykorzystania miejsca pochówku jest ograniczona.

Sama informacja o planowanej likwidacji nie przesądza jeszcze o tym, jaki będzie dalszy los nagrobka. W przypadku grobu Leopolda Kendysia znaczenie może mieć jego wyjątkowy wygląd. Na postumencie znajduje się figura anioła, a poniżej – rzeźba chłopca ubranego w mundurek. To właśnie artystyczny charakter pomnika może być jednym z argumentów branych pod uwagę przy ocenie, czy powinien zostać zachowany.