Zmarła Wanda Traczyk-Stawska. Bohaterka Powstania Warszawskiego miała 99 lat

„Odeszła Bohaterka wielu pokoleń Pani Wanda Traczyk-Stawska »Pączek«. Żołnierka Powstania Warszawskiego. Autorytet. Zabierała głos w ważnych sprawach, sprzeciwiała się mowie nienawiści i zwykłym nikczemnikom. Chciała dla nas silnej i bezpiecznej Polski w Europie. Dziękujemy Pani Wando! Cześć Jej pamięci ” – napisał wiceminister.

Wanda Traczyk-Stawska urodziła się 7 kwietnia 1927 roku w Warszawie. W działalność konspiracyjną zaangażowała się jako nastolatka. Od 1942 roku działała w Szarych Szeregach, uczestnicząc m.in. w małym sabotażu i akcji „N”.

Podczas Powstania Warszawskiego walczyła jako strzelec i łączniczka w Oddziałach Osłonowych Wojskowych Zakładów Wydawniczych Biura Informacji i Propagandy Komendy Głównej Armii Krajowej. Brała udział w walkach w Śródmieściu Południowym oraz na Powiślu.

6 września 1944 roku została ciężko ranna na ulicy Smolnej. Po kapitulacji powstania trafiła do niemieckiej niewoli. Do Polski wróciła w 1947 roku.

Po wojnie ukończyła psychologię na Uniwersytecie Warszawskim i pracowała jako nauczycielka w szkołach specjalnych. Przez kolejne dekady angażowała się również w działania na rzecz zachowania pamięci o uczestnikach Powstania Warszawskiego.

Zajmowała się m.in. poszukiwaniem mogił powstańczych na terenie Warszawy. Była inicjatorką opieki nad Cmentarzem Powstańców Warszawy oraz budowy Izby Pamięci w parku Powstańców Warszawy.

Współinicjowała również ustanowienie przez Sejm 2 października Dniem Pamięci o Cywilnej Ludności Powstańczej Warszawy. W 2015 roku Sejm ustanowił ten dzień oficjalnym świętem pamięci.

Traczyk-Stawska pełniła także funkcję przewodniczącej Społecznego Komitetu ds. Cmentarza Powstańców Warszawy przy Światowym Związku Żołnierzy Armii Krajowej.

Wanda Traczyk-Stawska przez wiele lat pozostawała aktywna publicznie. Zabierała głos w sprawach społecznych. Jeszcze w lipcu 2026 roku występowała w nagraniu z apelem do mieszkańców Warszawy, by pamiętali o tych, którzy walczyli w 1944 roku.

Była odznaczona m.in. Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Krzyżem Walecznych oraz Krzyżem Armii Krajowej.