„Dźwięki Straty” z okazji Międzynarodowego Dnia Pokoju w Bazylice św. Piotra

Instalacja dźwiękowa filmowca Philipa Gröninga zostanie zaprezentowana w atrium Bazyliki św. Piotra 21 września, w Międzynarodowy Dzień Pokoju ONZ. Ma zwrócić uwagę na ofiary śmiertelne wojen. Inicjatywę wspierają Dykasteria ds. Kultury i Edukacji Stolicy Apostolskiej, Dykasteria ds. Komunikacji oraz Bazylika św. Piotra.

Instalacja składa się z 1096 indywidualnie nagranych dźwięków, emitowanych w nieregularnych odstępach czasu przez 49 godzin. Zgodnie z projektem, każdy dźwięk reprezentuje jedną osobę zabitą w tym czasie na wojnie. Dźwięk pojawia się średnio co 2,62 minuty. W ciągu trzech miesięcy w ramach projektu zarejestrowano ponad 24 000 próbek dźwięków klikania, stukania i trzaskania. Nagrano m.in. dźwięki przełączników światła, starych telegrafów, zegarów czy zamków w drzwiach. Następnie zmontowano je w 49-godzinny film zawierający 1096 dźwięków.

Wezwanie do odpowiedzialności

Kardynał José Tolentino de Mendonça, prefekt Dykasterii ds. Kultury i Edukacji ocenił, że autor zasiewa żyzny grunt ciszy krótkimi dźwiękami, które zwracają naszą uwagę na codzienną tragedię ofiar wojen na całym świecie. Nazwał Philipa Gröninga „prawdziwym mistrzem ciszy”. Opisał projekt jako „wezwanie do odpowiedzialności”, wzywając ludzi, by usłyszeli krzyk ofiar przemocy i agresji.

Przestrzeń do refleksji

Kardynał Mauro Gambetti, archiprezbiter Bazyliki św. Piotra powiedział, że goszczenie tej instalacji to zaoferowanie „przestrzeni do słuchania i refleksji nad ofiarami konfliktów”. Dodał, że instalacja „przypomina nam o wartości każdego ludzkiego życia i o naszej wspólnej odpowiedzialności za budowanie dróg pokoju”.

Pamięć o życiu kryjącym się za statystykami

Paolo Ruffini, prefekt Dykasterii ds. Komunikacji, jest wdzięczny Gröningowi za pomysł projektu, który może „przebudzić nas z odrętwienia w obliczu wojny”. „Tysiąc dźwięków w ciągu 49 godzin przypomni nam o tyluż ofiarach wojny i sercach, które przestają bić” – powiedział Ruffini. Nawiązał również do zachęty Papieża Leona XIV, zawartej w Orędziu na Światowy Dzień Środków Społecznego Przekazu, by pomyśleć o twarzach i głosach osób dotkniętych wojną.

Dzieło sztuki zbudowane z dźwięku

Philip Gröning rozpoczął pracę nad projektem zimą 2026 roku, gdy dotarło do niego ilu ludzi każdego dnia traci życie w wojnach. „Poczułem, że nadszedł czas, aby uświadomić sobie, że na wojnach co 2,6 minuty ginie jeden człowiek” – powiedział. Wyjaśnił, że dzieło jest odpowiedzią na coś, czego nie można zrozumieć jedynie ze statystyk. Zwrócił uwagę, że „obrazy są ulotne. Powtórzenie i dźwięk przemawiają mocniej”.

Nieregularne dźwięki

Kliknięcia są celowo nieregularne, czasami pojawiają się w grupach. Ich głośność również jest zróżnicowana. Jak wyjaśnia autor, te różnice mają odzwierciedlać nierówną uwagę, często poświęcaną ofiarom wojny ze względu na czynniki kulturowe, religijne lub rasowe.

Transmisja

Strona internetowa Vatican News zapewni transmisję na żywo z Placu św. Piotra, połączoną z „Dźwiękami Straty” w dniach 20 i 21 września.