Pobożność ludowa i troska o najsłabszych – papieskie przesłanie do Hiszpanów aktualne dla całego Kościoła

Wiara nie zamyka się w prywatnych formach pobożności ani nie jest też muzeum, do którego wraca się z nostalgią – w tych słowach Papieża Leona, skierowanych do hiszpańskich wiernych, zawiera się wskazanie dla całego Kościoła.

Religijność to nie są prywatne formy pobożności, które zamykają nas w religijnym indywidualizmie, ani muzeum, do którego wraca się z nostalgią za społecznym znaczeniem, jakie Kościół miał w przeszłości, lecz prawdziwa szkoła, otwierająca nas na zaangażowanie, spotkanie, gościnność i bezinteresowność. Tak Papież Leon mówił w homilii podczas Mszy św. w uroczystość Bożego Ciała, sprawowanej w Madrycie. Taka religijność ukształtowała oblicze Hiszpanii.

„Chrystus przechodzący ulicami w monstrancji – powiedział Papież – jest Tym samym Chrystusem, który utożsamia się z biednymi, przygnębionymi, samotnymi i opuszczonymi”. Nie jest więc przypadkiem, że w tym kraju Kościół przez wiele lat łączył uroczystość Bożego Ciała z Dniem Miłosierdzia. Leon XIV pozostawił Hiszpanii, gdzie religijność ludowa nadal jest żywa i obecna, ważne przesłanie, prosząc, aby „nie była muzeum przeszłości, które się zwiedza, lecz szkołą wiary, z której także dzisiaj można czerpać. Szkołą, która uczy nas klękać przed Bogiem i przed bliźnim, ponieważ nikt nie może klękać przed Panem, gardząc jednocześnie swoim bratem; szkołą, która uczy nas wdzięczności miłości stającej się darem, aby szerzyła się pośród nas i zrywała kajdany wszelkiego egoizmu; szkołą, w której uczymy się, że Bóg jest rzeczywistą obecnością i że także my jesteśmy wezwani do bycia obecnymi w sytuacjach i wyzwaniach społeczeństwa, do tego, by nie uciekać, lecz osobiście angażować się w budowanie dobra wspólnego”.

Są to słowa, które dotykają samego sedna hiszpańskiego doświadczenia chrześcijańskiego w społeczeństwie głęboko spolaryzowanym, gdzie podziały i nieraz bardzo ostre spory należą do codzienności. Papież wzywa przede wszystkim chrześcijan, by dostrzegli i wcielali w życie istotę przesłania zawartego w uroczystości Bożego Ciała: przesłania Boga, który staje się bliski człowiekowi i prosi nas, abyśmy także stawali się bliscy innym oraz rozpoznawali go w cierpiącym bracie, w człowieku pozbawionym pożywienia lub dachu nad głową, w migrancie.

W tej perspektywie społeczne znaczenie życia Kościoła wyraża się w służbie, w wychodzeniu naprzeciw potrzebom najsłabszych, w pojednaniu, przezwyciężaniu podziałów, zaangażowaniu na rzecz sprawiedliwości i budowaniu społeczeństwa otwartego na wszystkich.

„Jezus Eucharystyczny – powiedział Papież – jest tym ‘wiecznym źródłem, które znalazło ukrycie’, źródłem, które płynie i gasi pragnienie, ale nie oślepia, nie narzuca się mocą zewnętrzną, nie objawia się w sposób spektakularny”. Dlatego publiczne celebrowanie uroczystości Bożego Ciała „nie zamyka nas w prywatnej pobożności, lecz posyła nas, abyśmy nieśli orzeźwienie naszym braciom i siostrom, rodzinom, biednym, cierpiącym oraz tym, którzy utracili nadzieję. Łaska eucharystyczna przemienia nas, ale zarazem czyni uczestnikami przemiany dziejów i znakiem nadziei dla tych, których spotykamy”.

Również chrześcijanie nie są wolni od ryzyka uwikłania się w polaryzujące konflikty, jałowe uproszczenia i postawy tożsamościowe, które pozornie wszystko wyjaśniają, lecz w rzeczywistości zaludniają świat widmami i wrogami. Dlatego tak ważne jest, aby pamięć o procesjach Bożego Ciała nie dała się „zamknąć w jakimś nostalgicznym wspomnieniu”, lecz stała się „zaproszeniem dla teraźniejszości, dla naszego życia osobistego, dla naszych relacji, dla społeczeństwa”. Innymi słowy, aby stawała się służbą odpowiadającą na pragnienie ludzkiego serca, które szuka pojednania i pokoju.