Tłusty Czwartek 2026. Skąd wziął się zwyczaj jedzenia pączków?

Tłusty Czwartek to jeden z najbardziej wyczekiwanych dni w roku – święto słodkości, które otwiera ostatni etap karnawału. Tego dnia kalorie schodzą na dalszy plan, a tradycja mówi jasno: kto nie zje choć jednego pączka, temu nie będzie sprzyjać szczęście przez kolejne miesiące. Skąd jednak wziął się ten zwyczaj i dlaczego świętujemy akurat w czwartek?

Data Tłustego Czwartku jest ruchoma i zależy od terminu Wielkanocy. Święto przypada w ostatni czwartek przed Środą Popielcową, czyli początkiem Wielkiego Postu.

W 2026 roku Tłusty Czwartek obchodzimy 12 lutego.

Najczęściej wypada między 29 stycznia a 4 marca – wszystko zależy od kalendarza liturgicznego.

Skąd wziął się zwyczaj jedzenia pączków?

Korzenie Tłustego Czwartku sięgają starożytności. Już w Rzymie świętowano koniec zimy i nadejście wiosny, organizując huczne uczty. Podawano wówczas smażone ciastka – jednak nie były one słodkie. Wypełniano je słoniną lub mięsem.

Słodka wersja pączków pojawiła się dopiero w XVI wieku, kiedy zaczęto dodawać do ciasta cukier i nadzienia owocowe. Od tego momentu pączki zaczęły przypominać te, które znamy dziś – z różą, marmoladą, budyniem czy lukrem.

Kiedy tradycja dotarła do Polski?

Do Polski zwyczaj dotarł w XVI wieku, początkowo do większych miast. Przez długi czas święto było domeną mieszczan i dworów. Na wsiach zaczęto je obchodzić dopiero w XIX wieku.

Dawniej tłuste ucztowanie trwało nawet kilka dni – od czwartku aż do wtorku przed Popielcem. Był to czas symbolicznego „najedzenia się na zapas” przed okresem postu.

Dlaczego świętujemy w czwartek?

W wielu krajach ostatni dzień karnawału przypada we wtorek (np. francuskie Mardi Gras czy brytyjski Pancake Day). W Polsce również kiedyś główne świętowanie odbywało się we wtorek.

Z czasem jednak przygotowania wymagały coraz więcej pracy. Ponieważ niedziela była dniem wolnym, a gospodynie potrzebowały czasu na przygotowanie potraw, celebrację przesunięto na czwartek. Tak narodziła się tradycja, którą znamy dziś.

Czy Tłusty Czwartek obchodzi się tylko w Polsce?

Nie. Choć pączki są naszym znakiem rozpoznawczym, podobne święta istnieją także w innych krajach:

• Wielka Brytania – Pancake Day (naleśniki z polewami)

• Francja – Mardi Gras

• Niemcy – karnawałowe defilady i lokalne wypieki

Forma świętowania bywa różna, ale idea pozostaje ta sama: radość, wspólne biesiadowanie i symboliczne pożegnanie karnawału.