„Nieznajomość Pisma Świętego jest nieznajomością Jezusa Chrystusa”. Kościół wspomina św. Hieronima

Hieronim należał do najwybitniejszych badaczy Biblii późnej starożytności. Rozumiał, że dokładne odczytanie tekstu ma ogromne znaczenie. Dlatego uczył się języków, zestawiał ze sobą rękopisy i analizował różne wersje Pisma. Zależało mu na tym, by możliwie wiernie oddać jego treść.

Zmarł 30 września około 420 roku w Betlejem. Z czasem dzień jego śmierci stał się terminem liturgicznego wspomnienia.

W 382 roku papież Damazy I zlecił Hieronimowi rewizję Ewangelii. Używane wówczas przekłady starołacińskie różniły się między sobą treścią i jakością.

Hieronim porównywał je z greckimi rękopisami. Poprawiał błędy powstałe podczas przepisywania ksiąg i korygował nieprecyzyjne sformułowania.

Po wyjeździe z Rzymu podjął znacznie szerszą pracę nad Starym Testamentem. Nie opierał się wyłącznie na greckiej Septuagincie. Sięgał również do źródeł hebrajskich i aramejskich.

Trudne miejsca konsultował z żydowskimi znawcami tekstu. Nie była to wówczas oczywista metoda. Wielu chrześcijan uważało Septuagintę za wersję o szczególnym autorytecie, dlatego odejście od jej brzmienia spotykało się z nieufnością.

Owocem wieloletniej pracy Hieronima była łacińska wersja Biblii, nazwana Wulgatą. Nazwa pochodzi od łacińskiego wyrażenia versio vulgata, czyli „przekład powszechnie używany”.

Hieronim poprawił łaciński tekst czterech Ewangelii i przełożył większość ksiąg Starego Testamentu. Części Nowego Testamentu prawdopodobnie jednak sam nie opracowywał.

W późniejszym zbiorze znalazły się również wcześniejsze przekłady starołacińskie. Tekst zmieniał się przez kolejne stulecia pod wpływem pracy kopistów i redaktorów. Sama nazwa „Wulgata” upowszechniła się dopiero w średniowieczu.

Łaciński tekst zdobył na Zachodzie ogromny autorytet. W 1546 roku Sobór Trydencki uznał jego szczególną rangę w nauczaniu i liturgii Kościoła katolickiego.

Dziś oficjalną łacińską wersją Biblii jest Nova Vulgata, promulgowana w 1979 roku.

Data wspomnienia św. Hieronima ma jeszcze jeden szczególny związek z jego dziedzictwem.

30 września obchodzony jest Międzynarodowy Dzień Tłumacza. Zgromadzenie Ogólne ONZ ustanowiło go w 2017 roku jako święto osób zawodowo zajmujących się tłumaczeniem i interpretacją języków.

Co ciekawe, 30 września jest również datą kojarzoną z wydrukiem Biblii Gutenberga – symbolicznym momentem narodzin epoki druku.

Św. Hieronim jest patronem tłumaczy, biblistów, bibliotekarzy, archiwistów, archeologów, uczniów i studentów. Patronuje również bibliotekom oraz osobom zajmującym się badaniem dawnych tekstów.

Te patronaty wynikają z jego wykształcenia, znajomości języków i wieloletniej pracy nad rękopisami.

Najsilniej zapisał się jednak jako patron tłumaczy. Jego działalność nad tekstem biblijnym wymagała znajomości wielu języków, cierpliwości i niezwykłej dbałości o szczegóły.

Mniej znany jest jego patronat nad osobami zmagającymi się z gniewem. Nawiązuje on do porywczego usposobienia świętego i jego wieloletniej pracy nad własnym charakterem.

Źródła: wydarzenia.interia.pl / ekai.pl