Słowo puszczone w obieg

Kiedy słyszę ten dobrze znany fragment Ewangelii o talentach, to mogę sobie pomyśleć, że nie da się już z tego absolutnie nic nowego wycisnąć – tyle już o tym powiedziano i napisano. A do tego praktycznie znam tę historię doskonale na pamięć – wiem, co zrobili pierwsi dwaj słudzy, a co ten ostatni, który postanowił zakopać swoją część majątku pana w ziemi. Tylko że w zetknięciu z żywym Bożym Słowem wcale nie chodzi o to, żeby coś z niego ciągle „wyciskać”, lecz o to, żeby tym Słowem stale i odważnie „obracać”, dając mu szansę na wzrost.

Tak jak dobrzy słudzy z ewangelicznej przypowieści obracają powierzonym im majątkiem, puszczając go w obieg, żeby przynosił realny owoc i się rozmnażał, tak samo my powinniśmy czynić ze Słowem Bożym. Być może, słysząc dzisiaj tę przypowieść po raz n-ty w moim życiu, zadaję sobie pytanie: co właściwie Pan Bóg chce mi jeszcze przez to dzisiaj powiedzieć i na co jeszcze dotąd nie zwróciłem uwagi? Bóg pragnie przede wszystkim, abyśmy Jego Słowo przyjęli jako największy, bezcenny skarb. Jest to dar darmo nam dany, bez naszych zasług, ale nie jest to dar, który mamy zamknąć w sejfie prywatnej pobożności, jakby był przeznaczony wyłącznie dla nas samych. Słowa Bożego nie możemy traktować jedynie jako zestaw informacji o Bogu. Słowo jest także o człowieku i dla człowieka – i ma niezwykłą moc wydobyć z niego to, co w nim najpiękniejsze i najbardziej Boże. Dlatego mamy tym Słowem nieustannie obracać w naszej codzienności, by się mnożyło. Nie jest bowiem ono martwym zbiorem liter ułożonych w mądre zdania, lecz żywym zapisem relacji Boga z ludźmi. Tak więc każdy z nas może swoim życiem „dopisać” do tego Słowa swój własny rozdział. W ten właśnie sposób będzie się ono rozrastać i przynosić owoce.

Warto posłuchać, jak słudzy zwracają się do swego pana. Pierwsi dwaj pamiętają, ile od niego dostali i każdy z nich potrafi powiedzieć, co zrobił z tym, co mu powierzono. Trzeci zaczyna od tego, co myśli o swoim panu. Jest sparaliżowany lękiem: „Panie, wiedziałem, żeś jest człowiek twardy: chcesz żąć tam, gdzie nie posiałeś, i zbierać tam, gdzieś nie rozsypał. Bojąc się więc, poszedłem i ukryłem twój talent w ziemi” (Mt 25,24-25). Dla niego talent nie jest darem, tylko cudzą własnością, którą trzeba oddać w stanie nienaruszonym. To lęk go zatrzymał. Jest tak pewny surowości swojego pana, że nawet nie zastanawia się, dlaczego ten rzekomo twardy człowiek okazał mu tyle zaufania. „Oto masz swoją własność” (Mt 25,25) – mówi na koniec, jakby wreszcie mógł pozbyć się kłopotu.

Jakiego Boga mam przed oczami, kiedy słucham Jego słowa? Jeśli sądzę, że jest kimś, kto tylko czeka, aż popełnię błąd, to całą uwagę poświęcę temu, żeby nie dać Mu powodu do gniewu. Ile wysiłku można włożyć w tak pojętą pobożność i nawet nie zauważyć dobra, które się przez ten czas zaniedbało! „Każdemu bowiem, kto ma, będzie dodane, tak że nadmiar mieć będzie. Temu zaś, kto nie ma, zabiorą nawet to, co ma” (Mt 25,29). Brzmi to niesprawiedliwie, dopóki nie przypomnimy sobie, jak bardzo te słowa opisują codzienną rzeczywistość. Człowiek, który nauczył się obcego języka, ale nim na co dzień nie mówi, z czasem powoli go zapomina. Przyjaźń, o którą się nie dba, wygasa. Wiara, którą człowiek nie żyje i o rozwój której nie dba, kurczy się po cichu, aż któregoś dnia okazuje się, że nie ma jej już wcale. Przez lękowy, fałszywy obraz Boga można dać się całkowicie owładnąć paraliżowi działania. Pan każe wyrzucić „sługę nieużytecznego” (Mt 25,30). Nic nie ukradł, niczego nie zniszczył. Zakopane Słowo niczego nie niszczy, ale też niczego nie rodzi. Słowo ukryte przed światem, niepodzielone z nikim innym, niepuszczone w obieg jak Najlepsza Nowina, nigdy się nie mnoży, lecz staje się bezużyteczne. Słowo mogę zakopać nawet wtedy, gdy umiem je wyrecytować z pamięci. Wystarczy, że odkładam na później to, do czego mnie ono wzywa.

Lekarstwem na ten paraliż jest bojaźń Boża: „Szczęśliwy człowiek, który się boi Pana i chodzi Jego drogami” (Ps 128,1). Czym różni się taka bojaźń od lęku, który kazał słudze zakopać talent? Ta biblijna bojaźń nie jest jednak lękiem przed jakimś mściwym bóstwem, ale uznaniem majestatu Boga, zaufaniem Jego potężnej mocy i oddaniem się pod skrzydła Zbawiciela. Lęk widzi w Bogu groźnego rachmistrza i każe mi przed Nim uciekać. Bojaźń Boża zaczyna się wtedy, kiedy przyjmuję, że Bóg jest Panem mojego życia. Zna o mnie prawdę, także to, czego najbardziej się wstydzę, i mogę Mu zaufać. Ten, który ma prawo mnie osądzić, oddał za mnie życie. Mając w sobie tak rozumianą bojaźń, człowiek może żyć w bliskiej więzi z Panem.

Paweł pisze do Tesaloniczan: „Ale wy, bracia, nie jesteście w ciemnościach, aby ów dzień miał was zaskoczyć jak złodziej” (1 Tes 5,4). Dla sługi, który widział w panu twardego żniwiarza, jego powrót był powodem do lęku. Ten, kto żyje Słowem i obraca nim, kto nie ma czego ukrywać, ten nie musi się bać, bo w Panu nie widzi złodzieja, który przychodzi po cudze, ale Kogoś, kogo zna z Jego własnych słów. Mając taki obraz Boga, mogę utożsamić się z ludźmi, o których pisze Apostoł: „Wszyscy wy bowiem jesteście synami światłości i synami dnia” (1 Tes 5,5). Paweł najpierw przypomina nam, do Kogo należymy, a dopiero potem zachęca: „Nie śpijmy przeto jak inni, ale czuwajmy i bądźmy trzeźwi” (1 Tes 5,6). Czuwać znaczy być uważnym: zauważyć człowieka, który dziś mnie potrzebuje, i dobro, które mam w zasięgu ręki. Gdy zbyt wiele uwagi poświęcam temu, co mnie czeka w przyszłości, łatwo mi przeoczyć to, za co już teraz odpowiadam. Być trzeźwym znaczy patrzeć na Boga i na świat takimi, jakimi są, bez zniekształceń, które wnosi lęk.

Dlatego warto postawić sobie dziś pytanie: co właściwie zrobiłem z talentami, które dotąd otrzymałem od Boga? Przecież ta Ewangelia mówi o mnie i do mnie. Pan Bóg dzisiaj, w tym konkretnym momencie mojego życia, również daje mi kolejne talenty – czy je zakopię w ziemi, czy puszczę w obieg? Może często odkładam dobro na później, czekając na lepsze czasy, na większe możliwości albo na moment, kiedy poczuję się w pełni gotowy? Bóg powierza mi dokładnie tyle, ile potrzebuję, by zacząć działać tu i teraz. Wystarczy, że przestanę się bać porażki i zacznę żyć tym Słowem w relacjach z innymi ludźmi. Bo puszczanie talentu w obieg to nic innego jak codzienne, zwyczajne kochanie ludzi wokół nas.

Bóg nie żąda od nas rzeczy niemożliwych, ale pragnie naszego autentycznego zaufania. „Kto trwa we Mnie, przynosi owoc obfity” (J 15,5b) – śpiewa się dziś w aklamacji przed Ewangelią. Dobrze o tym pamiętać, bo z przypowieści o talentach łatwo wyciągnąć wniosek, że wystarczy bardziej się postarać, a przecież wiemy, jak niewiele niekiedy wychodzi z tych naszych postanowień. Dlatego Jezus zaprasza, żebyśmy trwali przy Nim. Kiedy bierzemy w ręce Jego Słowo i pozwalamy mu działać w naszych sercach, nagle okazuje się, że nawet najmniejszy dar może wydać obfity plon. Zaryzykujmy więc i przestańmy trzymać Boże dary pochowane w bezpiecznych kryjówkach. Podzielmy się dobrocią, prawdą i miłością, które od Niego otrzymujemy każdego dnia. Wtedy nasze życie będzie opowieścią o łasce, która przemienia świat i otwiera przed ludźmi bramy Bożego królestwa.