Duch prawa ważniejszy niż litera przepisów. 150 lat Wydziału Prawa na Gregorianie

Prawo w Kościele nie służy jedynie znajomości przepisów, lecz ma prowadzić wiernych do dobra nadprzyrodzonego. Z okazji 150-lecia Wydziału Prawa Kanonicznego na Uniwersytecie Gregoriańskim papież zwrócił uwagę na właściwy cel kościelnej jurysprudencji. Nauka ta ma formować ludzi z głębokim wyczuciem sprawiedliwości, łącząc powszechność doświadczenia Kościoła ze służbą na rzecz Stolicy Apostolskiej.

• Jubileusz z bogatą tradycją – 150 lat formacji kanonistów na Uniwersytecie Gregoriańskim.
• Głębokie rozumienie zamiast natłoku wiedzy – Ignacjańska zasada Non multa, sed multum w praktyce prawniczej.
• Eklezjologia i sprawiedliwość – Prawo kanoniczne w świetle nauki Soboru Watykańskiego II.
• W służbie Stolicy Apostolskiej i Kościołów lokalnych – Powszechny wymiar misji rzymskiej uczelni.

Prawo w Kościele ma prowadzić wiernych do dobra nadprzyrodzonego, a jego stosowanie musi opierać się na prawdzie, miłości i miłosierdziu – przypomniał papież podczas spotkania z uczestnikami międzynarodowego kongresu w Rzymie. Wydarzenie to zostało zorganizowane z okazji jubileuszu 150-lecia Wydziału Prawa Kanonicznego na Papieskim Uniwersytecie Gregoriańskim.

Wydział Prawa Kanonicznego powstał w 1876 roku z woli bł. Piusa IX. Od samego początku jego głównym celem była formacja ludzi wyróżniających się głębokim wyczuciem kościelnej sprawiedliwości. Dzisiejsza struktura jest bezpośrednim spadkobiercą nieprzerwanego łańcucha wybitnych profesorów i znawców prawa kościelnego, którzy przez dziesięciolecia wywierali przemożny wpływ na rozwój całej nauki kanonicznej i kształtowali kolejne pokolenia prawników.

Ojciec Święty zwrócił uwagę na apostolski charakter wydziału, prowadzonego przez Towarzystwo Jezusowe. Jezuicka duchowość opiera się na klasycznej zasadzie Non multa, sed multum – „Nie dużo, lecz głęboko”. W kontekście studiów prawniczych oznacza to, że najważniejsza nie jest sama dogłębna znajomość licznych paragrafów czy gromadzenie suchej wiedzy encyklopedycznej, lecz wewnętrzne zrozumienie ducha prawa. Formacja akademicka ma uczyć przenikania w głąb rzeczywistości, by przepisy były stosowane w duchu ewangelicznego miłosierdzia i prawdy.

Wymóg głębokiego rozumienia norm wiąże się bezpośrednio z nauczaniem Soboru Watykańskiego II, a zwłaszcza z konstytucją dogmatyczną Lumen gentium. Papież zaznaczył, że badanie prawa kanonicznego musi odbywać się w świetle tajemnicy Kościoła. Choć – jak pisał św. Jan Paweł II – żaden język prawny nie jest w stanie w pełni oddać mistycznej natury wspólnoty wierzących, to jednak prawo kanoniczne musi ją jak najbardziej wiernie odzwierciedlać. Jego zadaniem jest ochrona wspólnoty oraz przyznanie bezwzględnego prymatu miłości, łasce i charyzmatom. Przywołując słowa św. Augustyna – „Uporządkowana miłość jest sprawiedliwością” – Ojciec Święty wskazał, że dobro poszczególnej osoby oraz dobro całej wspólnoty są ze sobą w sposób nierozerwalny połączone.

Papież odniósł się również do statutów uczelni, podkreślając szczególną rolę wydziału w służbie misji Piotrowej. Wyraża się ona zarówno w wiernym nauczaniu Magisterium, jak i w codziennym wsparciu, jakiego tutejsi profesorowie udzielają agendom Stolicy Apostolskiej. Uniwersytet oferuje studentom – duchownym, osobom konsekrowanym i świeckim przybywającym ze wszystkich zakątków świata – żywe doświadczenie powszechności Kościoła.

Studenci powracający do swoich krajów mają wnosić to bogate doświadczenie do pracy w Kościołach lokalnych. Bogata spuścizna minionych 150 lat pozwala patrzeć w przyszłość z wielką ufnością, a całe dzieło zostało na koniec powierzone opiece Maryi, Zwierciadłu Sprawiedliwości.