Kawa a samopoczucie. Nowe badania pokazują zaskakujące efekty

To, co pijesz rano, może mieć większe znaczenie, niż myślisz. Najnowsze badania pokazują, że kawa oddziałuje nie tylko na poziom energii, ale także na jelita oraz samopoczucie i to w sposób bardziej złożony, niż dotąd sądzono.

Kawa to nie tylko popularny napój pobudzający, ale także ważny element codziennej diety, który może mieć znaczący wpływ na zdrowie. Najnowsze badania przeprowadzone przez naukowców z APC Microbiome Ireland przy University College Cork rzucają nowe światło na to, jak kawa oddziałuje na tzw. oś jelito-mózg, czyli system komunikacji między układem trawiennym a mózgiem. Wyniki tych analiz, cytowane przez Medonet, wskazują, że regularne spożywanie kawy może korzystnie wpływać zarówno na mikrobiom jelitowy, jak i na samopoczucie.

Dotychczas kawa była kojarzona głównie z pozytywnym wpływem na trawienie i zdrowie psychiczne, jednak mechanizmy tego działania pozostawały niejasne. Najnowsze badania, wsparte przez Instytut Informacji Naukowej o Kawie (ISIC), wykazały, że zarówno kawa z kofeiną, jak i bezkofeinowa, wyraźnie kształtują skład mikrobiomu jelitowego oraz mają wpływ na nastrój i poziom stresu. W badaniu wzięło udział 62 uczestników - połowa z nich regularnie piła od trzech do pięciu filiżanek kawy dziennie, co uznaje się za bezpieczną ilość według Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności, a druga połowa nie spożywała kawy wcale. Uczestnicy prowadzili dzienniki diety i spożycia kofeiny, przechodzili testy psychologiczne oraz przekazywali próbki kału i moczu, co pozwoliło naukowcom szczegółowo przeanalizować zmiany w mikrobiomie i stanie emocjonalnym.

W centrum uwagi badaczy znalazła się tzw. oś mikrobiota-jelito-mózg, czyli dwukierunkowa komunikacja pomiędzy mikroorganizmami jelitowymi a mózgiem. Dzięki temu możliwe było zbadanie, jak regularne spożywanie kawy wpływa na zdrowie psychiczne i fizyczne uczestników.

Przerwa od kawy ujawnia zmiany w jelitach

W pierwszej fazie badania osoby regularnie pijące kawę zostały poproszone o całkowitą rezygnację z tego napoju na dwa tygodnie. W tym czasie od uczestników pobierano próbki biologiczne i monitorowano ich samopoczucie. Już po krótkiej przerwie zauważono wyraźne różnice w metabolitach produkowanych przez bakterie jelitowe u osób, które zwykle piły kawę, w porównaniu do tych, które jej nie spożywały.

Po zakończeniu okresu abstynencji kawa została ponownie wprowadzona do diety uczestników. Część z nich otrzymała kawę bezkofeinową, a pozostali - tradycyjną, z kofeiną. Co istotne, zarówno jedna, jak i druga grupa zgłaszały poprawę nastroju, obniżenie poziomu stresu, depresji oraz impulsywności. Wyniki sugerują, że nawet kawa pozbawiona kofeiny może pozytywnie wpływać na samopoczucie.

Naukowcy zidentyfikowali również konkretne bakterie, które częściej występowały u osób regularnie pijących kawę. Wśród nich znalazły się m.in. Eggertella sp. i Cryptobacterium curtum - mikroorganizmy zaangażowane w produkcję kwasów w układzie trawiennym oraz syntezę kwasów żółciowych, co może chronić przed szkodliwymi bakteriami i infekcjami. Zaobserwowano także wzrost liczby bakterii z grupy Firmicutes, które wcześniej kojarzono z pozytywnymi emocjami u kobiet.

Kawa bezkofeinowa czy z kofeiną - różne korzyści dla mózgu

Badanie przyniosło zaskakujące rezultaty dotyczące wpływu różnych rodzajów kawy na funkcje poznawcze. Okazało się, że poprawa zdolności uczenia się i pamięci wystąpiła wyłącznie u osób pijących kawę bezkofeinową. Sugeruje to, że za te korzyści mogą odpowiadać inne związki obecne w kawie, takie jak polifenole.

Z kolei kawa z kofeiną przyniosła inne efekty - tylko osoby spożywające kofeinę odnotowały zmniejszenie poziomu lęku, poprawę koncentracji i czujności oraz niższe ryzyko stanów zapalnych. Wyniki te wskazują, że różne składniki kawy mogą działać na organizm w odmienny, ale uzupełniający się sposób.

Eksperci komentują: kawa to więcej niż kofeina

Profesor John Cryan, główny autor badania cytowany przez Medonet, zwraca uwagę, że kawa to złożony składnik diety, który wpływa na mikrobiom, metabolizm oraz dobrostan emocjonalny. Według niego, wyniki badań pokazują, jak mikrobiom i reakcje neurologiczne odpowiadają na kawę, a także jakie mogą być długofalowe korzyści dla zdrowia jelit. Profesor Cryan podkreśla, że kawa może modyfikować współdziałanie mikroorganizmów i produkowanych przez nie metabolitów.

Coraz więcej osób zwraca uwagę na dietę i zdrowie jelit. Najnowsze badania sugerują, że kawa może być wartościowym elementem zrównoważonego jadłospisu, wspierając nie tylko trawienie, ale także zdrowie psychiczne.