Rektor, który uczył dialogu. To koniec pewnej epoki na KUL

Lublin żegna jednego z najwybitniejszych polskich etyków ostatnich dekad. Ks. prof. Andrzej Szostek, były rektor KUL i bliski współpracownik Jana Pawła II, zmarł, pozostawiając po sobie dorobek oparty na odważnym szukaniu prawdy. Lublin oddaje mu hołd przy dźwiękach utworu „Cisza” i opuszczonej do połowy masztu fladze na Ratuszu. To postać, która udowodniła, że etyka to nie tylko akademicka teoria, ale konkretne wybory w obliczu trudnych sporów społecznych.

Ks. prof. Mirosław Kalinowski, obecny rektor KUL, nazywa zmarłego uczonego postacią, dla której pytania o wolność i sumienie były fundamentem życia publicznego. Szostek nie uciekał od tematów trudnych, takich jak bioetyka, kara śmierci czy granice posłuszeństwa wobec instytucji. Swoje stanowisko prezentował jasno, nawet gdy spotykało się ono z krytyką.

Uczeń Karola Wojtyły i mistrz dialogu

Związany przez dekady z Katolickim Uniwersytetem Lubelskim, ks. prof. Szostek należał do słynnej lubelskiej szkoły filozoficznej. Jako uczeń ks. prof. Tadeusza Stycznia kontynuował prace Karola Wojtyły, skupiając się na relacji między wolnością a prawdą oraz godności osoby. „Nie traktował etyki jako zamkniętej dyscypliny akademickiej” – mówi ks. prof. Mirosław Kalinowski.

Rektor KUL podkreśla, że ks. prof. Szostka interesowało przede wszystkim to, jak prawda o człowieku przekłada się na jego codzienne decyzje i relacje z innymi. Potrafił mówić o sprawach fundamentalnych bez upraszczania ich i bez zastępowania argumentów deklaracjami. Analizował myśl przyszłego papieża, koncentrując się na roli sumienia jako podstawie ocen moralnych.

Dla ks. prof. Szostka uniwersytet był miejscem rzetelnego ważenia argumentów, a nie powtarzania gotowych formułek. Jego styl polegał na poważnym traktowaniu rozmówcy, nawet w sytuacjach ostrych sporów światopoglądowych. Zdolność do dialogu nie oznaczała jednak u niego rezygnacji z własnych przekonań. „Wynikała z przekonania, że drugiego człowieka należy traktować poważnie, a więc odpowiadać na jego argumenty, nie zaś przypisywać mu intencje lub zamykać rozmowę” – zaznacza ks. prof. Kalinowski. W życiu publicznym i akademickim głos ks. prof. Szostka był postrzegany jako wyrazisty, samodzielny i potrzebny.

Od rektora KUL po profesora UMCS

Drogę naukową ks. prof. Szostek rozpoczął na KUL, gdzie przeszedł przez wszystkie szczeble kariery, aż do tytułu profesora w 1997 roku. W latach 1998–2004 zarządzał uczelnią jako jej rektor, kierując jednocześnie Katedrą Etyki. Angażował się także w prace Instytutu Jana Pawła II KUL oraz kwartalnika „Ethos”.

Po przejściu na emeryturę nie zaprzestał pracy dydaktycznej i naukowej. Kontynuował ją jako profesor w Katedrze Etyki Instytutu Filozofii na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Przez lata uczył kilka pokoleń studentów i badaczy, budując prestiż Lublina jako międzynarodowego ośrodka akademickiego.

Jego praca zyskała uznanie państwowe i lokalne, czego dowodem są m.in. Krzyż Kawalerski i Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski. Otrzymał również Medal Komisji Edukacji Narodowej oraz Medal 75-lecia Misji Jana Karskiego. W 2021 roku Rada Miasta Lublin nadała mu tytuł Honorowego Obywatela Miasta.

„Żegnamy uczonego, który pozostawił po sobie nie tylko publikacje i dorobek akademicki, lecz także określony sposób myślenia o uniwersytecie: jako wspólnocie poszukującej prawdy” – podsumowuje ks. prof. Mirosław Kalinowski. Zdaniem rektora, ta zdolność do prowadzenia rozmowy ponad podziałami stanowi ważną część dziedzictwa uczelni. Postawa moralna ks. prof. Szostka pozostaje wzorem dla kolejnych pokoleń Polaków.

Opoka/Lublin112/łs