Święty Walenty w Przemyślu. Tajemnicze relikwie rzymskiego męczennika

Większość z nas kojarzy go z czerwonymi serduszkami i komercyjnym świętem, ale rzeczywistość jest o wiele głębsza i bardziej tajemnicza. W podziemiach przemyskiej bazyliki archikatedralnej spoczywają szczątki św. Walentego – rzymskiego męczennika, który od wieków inspiruje wiernych. To tutaj, w sercu Podkarpacia, relikwiarz z czaszką świętego przypomina, że miłość i cierpienie często idą w parze.

Tajemnica zamknięta w skarbcu

Obecność relikwii św. Walentego w Przemyślu to fakt, który dla wielu może być zaskoczeniem. Choć współcześnie święty ten kojarzony jest głównie z radosnym świętem zakochanych, w diecezji przemyskiej już od XVIII wieku czczony jest jako jej główny patron. Relikwiarz z czaszką męczennika spoczywa w skarbcu bazyliki, a jego wizerunek można podziwiać w samym prezbiterium świątyni.

Okoliczności, w jakich szczątki trafiły na polską ziemię, wciąż pozostają owiane mgłą tajemnicy. – Już od XVIII wieku, i są na to dokumenty, święty Walenty był czczony jako główny patron archidiecezji przemyskiej i prawdopodobnie z tym jest związana obecność tych relikwii w naszej katedrze – wyjaśnia ks. prał. dr Marek Wojnarowski, dyrektor Muzeum Archidiecezjalnego w Przemyślu. Kult ten nie jest jedynie lokalną tradycją, ale żywym świadectwem wiary przekazywanym z pokolenia na pokolenie.

Biskup, lekarz i buntownik

Kim był człowiek, przed którego relikwiami klękają dziś tłumy? Historycy zwracają uwagę na niezwykłą wielowymiarowość postaci biskupa Terni. Jak zauważa dr Małgorzata Dziura z Muzeum Narodowego Ziemi Przemyskiej, Walenty łączył w sobie charyzmat duchownego z konkretną wiedzą medyczną. Był lekarzem, który opiekował się chorymi na epilepsję i inne schorzenia nerwowe, niosąc ulgę tam, gdzie inni czuli bezradność.

Jego życie było jednak przede wszystkim aktem odwagi wobec bezdusznego prawa. Tradycja głosi, że Walenty rzucił wyzwanie samemu cesarzowi Klaudiuszowi II Gockiemu. Władca zakazał młodym żołnierzom ożenku, wierząc, że mężczyźni bez rodzin będą skuteczniejszymi narzędziami wojny. – Walenty zignorował ten zakaz i w tajemnicy udzielał ślubów młodym, zakochanym parom – przypomina dr Dziura. Ten akt duchowego buntu przeciwko tyranii stał się fundamentem jego legendy jako patrona miłości.

Więcej niż patron zakochanych

Sekret potajemnych ślubów w końcu wyszedł na jaw, co doprowadziło do aresztowania duchownego. Walenty został wtrącony do więzienia, a następnie stracony przez ścięcie około 269 roku. To właśnie ta męczeńska śmierć stała się ziarnem, z którego wyrósł trwający do dziś kult. Choć świat widzi w nim dziś głównie postać z kartek walentynkowych, jego duchowe dziedzictwo jest znacznie szersze.

Ksiądz Wojnarowski podkreśla, że do św. Walentego można zwracać się w sytuacjach znacznie trudniejszych niż tylko sercowe rozterki. – To nie tylko patron zakochanych, ale także lekarz. Patron chorych na epilepsję i cierpiących, więc także i w tych sytuacjach można zwracać się o jego stawiennictwo – zaznacza prałat. Ta podwójna rola – opiekuna miłości i orędownika w chorobie – czyni go świętym niezwykle bliskim ludzkiemu doświadczeniu.

Nadzieja płynąca z głębi

Historia św. Walentego z Przemyśla to przypomnienie, że chrześcijańska miłość nigdy nie jest powierzchowna. Jest ona siłą, która potrafi sprzeciwić się niesprawiedliwości i przynieść ukojenie w najcięższych chorobach duszy i ciała. Relikwie spoczywające w bazylice są dla nas znakiem, że odwaga i troska o drugiego człowieka mają wartość nieprzemijającą.

Dziś, w świecie często spłycającym relacje międzyludzkie, postać rzymskiego biskupa i lekarza stawia przed nami ważne pytanie: czy jesteśmy gotowi na miłość, która potrafi się poświęcić? Przemyska katedra, kryjąca w swych podziemiach szczątki tego niezwykłego świętego, pozostaje miejscem, gdzie każdy cierpiący – czy to z powodu samotności, czy choroby – może odnaleźć nadzieję i duchowe wsparcie.

Źródło: rmf24.pl / tk