Samotna starość rzadko bywa wyborem. To miejsce realnie zmienia przeszywającą pustkę w życiu starszych osób

Z okazji Dnia Babci i Dziadka Stowarzyszenia mali bracia Ubogich wskazuje na niewidoczny problem społeczny, czyli samotność osób starszych w Polsce. Dzień Dziadka dla tysięcy seniorów wcale nie jest radosnym świętem. Wręcz przeciwnie. To kolejny długi dzień spędzony w przeszywającej ciało i umysł ciszy bez bliskiej osoby obok. Zdjęcia najdroższych rozdzierają serce, bo przypominają o tych, którzy albo odeszli albo wyjechali i pracują poza Polską. Program „Obecność” zmienia konkretnie i realnie codzienność samotnych seniorów. Stowarzyszenia mali bracia Ubogich to sprawdzone miejsce.

Są dni i okoliczność kiedy ciężar samotności przygniata bardziej niż zwykle. Jednym z takich momentów jest Dzień Babci i Dzień Dziadka. Zamiast wspólnego świętowania pojawia się smutek, cisza i po prostu samotność samotności. I tak minuta za minutą, godzina za godziną w czterech znanych na wylot ścianach. Brak więzi z drugim człowiekiem i brak bliskiej osoby z którą można by świętować ten dzień. Obok Wigilii to drugi chyba dzień w roku, który jest nie do zniesienia.

Samotność osób starszych to nie wybór, ale okoliczności życiowe

Być może niewiele osób o tym wie, ale samotna starość rzadko bywa wyborem. To sytuacja osób, które nie mają bliskich, również tych, którzy z powodu chorób utrudniających chodzenie, nie mogą normalnie funkcjonować wśród ludzi. To też położenie osób, których rodzina mieszka daleko. Dzieci i wnuki wyjechały za granicę, a kontakt ogranicza się do rozmów telefonicznych lub wideorozmów. Bywa również, że bliscy odeszli wcześniej, zostawiając po sobie pustkę, samotność i wspomnienia, które potrafią palić żywym płomieniem.

Stowarzyszenie mali bracia Ubogich przypomina o skali problemu samotności osób starszych jest ogromna.

W 2023 roku w Polsce około 9,9 mln osób miało 60 lat i więcej, co stanowiło ponad 26 proc. całej populacji kraju. Badania pokazują, że co piąta osoba w wieku 65+ regularnie doświadcza samotności, a w grupie osób powyżej 80. roku życia ten odsetek jest jeszcze wyższy.

Zdrowotne konsekwencje długotrwałej samotności

Samotność wpływa nie tylko na samopoczucie, ale także na zdrowie psychiczne i fizyczne, stając się realnym zagrożeniem dla jakości życia seniorów – długotrwała samotność zwiększa ryzyko depresji, chorób serca i demencji.

Odpowiedzią na ten problem jest Program „Obecność”, prowadzony przez Stowarzyszenie mali bracia Ubogich. Ta międzynarodowa organizacja powstała we Francji w 1946 roku. W Polsce działa od roku 2002 i jest organizacją pożytku publicznego.  Powstała, by być głosem osób niesłyszalnych, niewidzialnych i niezauważanych na co dzień, czyli osób starszych, samotnych. Dzięki Stowarzyszeniu seniorzy stają się widoczni w społeczeństwie.

Stowarzyszenie swoje działania opiera na długoterminowym wolontariacie towarzyszącym, polegającym na regularnych odwiedzinach wolontariuszy w domach podopiecznych w ramach Programu „Obecność”, dzięki którym budują się relacje oparte na przyjaźni i zaufaniu.

Wolontariusze w 14 miastach w Polsce regularnie odwiedzają samotnych seniorów, spędzając z nimi czas, rozmawiając i dzieląc codziennością. Nie są to zwykłe wizyty, lecz proces budowania relacji opartych na zaufaniu, uważności i wspólnych zainteresowaniach. Dzięki temu seniorzy zyskują kogoś bliskiego – przyjaciela, towarzysza rozmów, a czasem nawet „przybraną wnuczkę” lub „przybranego wnuka”. Kogoś, z kim można wyjść na spacer, porozmawiać o nowinkach technologicznych, zaśpiewać ukochaną piosenkę czy wspólnie upiec sernik. Każde z tych małych marzeń może stać się rzeczywistością dzięki Programowi „Obecność”.

– Samotność osób starszych bardzo często pozostaje niewidoczna – nie zawsze oznacza brak rodziny, lecz brak realnej, regularnej relacji z drugim człowiekiem. Program „Obecność” odpowiada właśnie na tę potrzebę. Łączymy seniorów z wolontariuszami w oparciu o ich zainteresowania, styl życia i osobowość, tak aby mogła powstać naturalna, bezpieczna relacja. Nie chodzi o jednorazowe wizyty, ale o długofalową obecność i budowanie więzi. To, co z perspektywy wolontariusza bywa prostym gestem – rozmowa, spacer, wspólnie spędzony czas – dla seniora ma ogromne znaczenie i realnie pomaga przełamać samotność – mówi Elżbieta Prządka, koordynator Programu „Obecność” w Stowarzyszeniu mali bracia Ubogich.

Ta akcje pomaga podarować obecność

Akcji towarzyszy zbiórka funduszy na platformie siepomaga.pl, z której środki zostaną przeznaczone na całoroczne funkcjonowanie i rozwój Programu „Obecność”. Każdy, kto zdecyduje się wesprzeć akcję, pomaga seniorom przełamać izolację i samotność, dając im czas, uwagę i przyjaźń, których często brakuje.