By świat nie skurczył się do rozmiarów mieszkania. Po raz kolejny rusza akcja "Wakacje jednego dnia"

Dla wielu z nas wakacje oznaczają wyjazdy, walizki i nowe zdjęcia w telefonie. Dla wielu samotnych osób starszych pozostają jedynie wspomnieniem dawnych podróży – widoku morza, spacerów po lesie czy chwil spędzonych blisko natury, gdy mogły swobodnie odkrywać świat. Stowarzyszenie mali bracia Ubogich rozpoczyna akcję „Wakacje jednego dnia”, by podarować seniorom nowe wspomnienia. Bo dla samotnej osoby starszej nawet jeden dzień poza domem może stać się wydarzeniem, do którego będzie wracać jeszcze przez długie miesiące.

Pani Wanda ma 91 lat. Na półce w jej mieszkaniu stoi niewielki zegarek z mewą kupiony wiele lat temu podczas wakacji nad morzem. Gdy na niego patrzy, wraca pamięcią do spacerów po plaży i mew, które codziennie przylatywały pod balkon. „Przylatywały się przywitać” – wspomina. Takie wspomnienia mają dziś dla samotnych seniorów szczególną wartość. Nie dlatego, że żyją przeszłością, ale dlatego, że z wiekiem, pogarszającym się zdrowiem i narastającą samotnością coraz rzadziej mają możliwość doświadczenia nowych miejsc i chwil poza domem. Dla wielu seniorów wyjście z domu wymaga pomocy drugiej osoby, a spacer po parku czy wyjazd za miasto stają się marzeniami trudnymi do zrealizowania.

Gdy świat kurczy się do rozmiarów mieszkania

Z czasem świat osób w sędziwym wieku kurczy się do ścian mieszkania. Marzenia o podróżach i kontakcie z naturą nie znikają, zmienia się jednak codzienność. Ograniczają ją choroby, samotność i bariery architektoniczne, a opuszczenie domu często wymaga pomocy drugiej osoby. – To właśnie takich seniorów nazywamy „więźniami czwartego piętra”. Określenie to odnosi się nie tylko do mieszkańców wyższych kondygnacji, ale do wszystkich, dla których schody, brak windy czy poręczy stanowią barierę nie do pokonania. W wielu przypadkach dochodzi do tego lęk przed upadkiem i utratą poczucia bezpieczeństwa. Lato spędzają więc w rozgrzanych mieszkaniach, często bez możliwości wyjścia na balkon czy do ogrodu. – mówi Joanna Mielczarek, dyrektor operacyjna Stowarzyszenia Mali Bracia Ubogich.

Nie wychodzisz z domu - wypadasz z życia

Pani Wanda przez całe życie była w drodze – od dzieciństwa na Podolu, przez 18 lat emigracji, aż po powrót do ukochanej Polski. Dziś, mimo wieku, wciąż stara się wychodzić z domu. – Nie można nie wychodzić. Bo można wypaść z życia – mówi. Kiedy tylko ma siłę, wybiera się na spacer, czasem odwiedza muzeum. Najtrudniejsze są jednak wieczory. – W ciszy mieszkania najbardziej brakuje rozmowy i bliskości drugiego człowieka. – przyznaje.

Zapach morza, szum drzew, lody zjedzone na deptaku czy długie rozmowy podczas spaceru – wakacyjne wspomnienia zostają z nami na lata. Dla wielu samotnych osób starszych są jednak wszystkim, co pozostało z czasu, gdy mogły swobodnie podróżować i doświadczać świata. Pani Wanda często wraca do chwil spędzonych nad morzem. – Ja sobie zawsze przywołuję wspomnienia. Wypełniam czas takimi twórczymi chwilami, żeby się nie zamartwiać. – mówi.

Jeden dzień może zmienić bardzo wiele

Jak podkreśla Inga Nyc – psycholog, gerontolog, psychotraumatolog i ekspertka współpracująca ze Stowarzyszeniem – nowe doświadczenia pełnią ważną funkcję psychologiczną, szczególnie w sytuacji samotności. – W przypadku osób starszych mają one szczególne znaczenie. Po zakończeniu aktywności zawodowej i ograniczeniu ról społecznych codzienność staje się bardziej przewidywalna. Dlatego tak dużą wartość mają doświadczenia, które wnoszą element nowości, ciekawości świata i poczucia sprawczości. Już samo oczekiwanie na wydarzenie oraz jego późniejsze wspominanie mogą realnie wpływać na nastrój i dobrostan. – mówi. Nowe bodźce i przeżycia są lepiej zapamiętywane niż codzienna rutyna. Zmiana otoczenia angażuje uwagę i zmysły, a dzięki temu sprzyja tworzeniu trwałych wspomnień. – Dlatego nawet jednodniowy wyjazd nie jest jedynie formą odpoczynku. To doświadczenie, które nadaje rytm monotonnej codzienności, wzmacnia pozytywne emocje i zostawia ślad w pamięci, do którego można wracać przez długi czas. – podsumowuje ekspertka.

Dla seniorów z Programu „Obecność” te całodniowe wycieczki to często wydarzenia, na które czekają z niecierpliwością, ponieważ dla wielu z nich są jedyną okazją, by wyjechać za miasto. – Ważny jest nie tylko wybór miejsca, ale przede wszystkim obecność wolontariusza, który towarzyszy seniorowi, daje mu poczucie bezpieczeństwa i pomaga w poruszaniu się. Najchętniej odwiedzają ogrody botaniczne i parki zdrojowe, ale zdarzają się też dalsze podróże. W ubiegłym roku pani Henia po raz pierwszy w życiu poleciała samolotem – do Krakowa, a pani Grażyna pojechała do Żelazowej Woli spełnić swoje marzenie o koncercie chopinowskim. Choć to tylko jeden dzień, takie wyjazdy zostawiają wspomnienia, do których seniorzy wracają jeszcze przez długi czas. – mówi Elżbieta Prządka, koordynatorka regionu. Właśnie dlatego Stowarzyszenie po raz kolejny organizuje akcję "Wakacje jednego dnia" i prosi o wsparcie wszystkich ludzi z dobrym sercem. W 2025 roku, dzięki wsparciu darczyńców i zaangażowaniu wolontariuszy, udało się zorganizować ponad 475 indywidualnych wycieczek oraz 5 wyjazdów grupowych. Zbiórkę można wesprzeć na stronie: www.malibracia.org.pl/wakacje

***
Stowarzyszenie mali bracia Ubogich to międzynarodowa organizacja powstała we Francji w 1946 r., w Polsce działająca od 2002 r. jako organizacja pożytku publicznego. Jej celem jest przeciwdziałanie samotności osób starszych oraz zwracanie uwagi na ten społeczny problem. Działalność Stowarzyszenia opiera się na wolontariacie towarzyszącym, realizowanym w ramach Programu „Obecność”, który polega na regularnych wizytach wolontariuszy w domach podopiecznych i budowaniu trwałych relacji opartych na przyjaźni i zaufaniu. Stowarzyszenie posiada wiedzę ekspercką i wieloletnie doświadczenie w pracy ze starszymi osobami, propaguje dobre praktyki w zakresie przeciwdziałania osamotnieniu oraz zachęca innych do współpracy. Dzięki podejmowanym działaniom seniorzy otrzymują wsparcie emocjonalne i społeczne, a wolontariat towarzyszący przyczynia się do tworzenia jakościowych, długoterminowych relacji, które zmniejszają izolację i poprawiają jakość życia osób starszych.

Źródło: malibracia.org / mł

By świat nie skurczył się do rozmiarów mieszkania. Po raz kolejny rusza akcja "Wakacje jednego dnia"

Tylko jeden dzień wakacji. Ta akcja pokazuje, że Polacy są wrażliwi i mają dobre serca