Katolickie uniwersytety wobec kryzysów współczesności – debata o wyzwaniach w Zagrzebiu

Kryzys demograficzny, cyfrowa transformacja edukacji, wojny i malejąca mobilność studentów – to główne wyzwania, z którymi mierzą się dziś katolickie uczelnie w Europie. O roli uniwersytetów opartych na chrześcijańskich wartościach dyskutowano podczas zgromadzenia generalnego Europejskiej Federacji Uniwersytetów Katolickich (FUCE), które odbyło się w dniach 20–22 maja w Zagrzebiu.

• Wyzwania dla katolickiego szkolnictwa wyższego
• Cyfryzacja a relacje międzyludzkie
• Uniwersytet wobec konfliktów i kryzysów społecznych
• Przesłanie Leona XIV dla środowiska akademickiego
• Współpraca europejskich uczelni katolickich
• Kolejne zgromadzenie FUCE odbędzie się w Krakowie

Kryzys demograficzny, transformacja cyfrowa oraz napięcia międzynarodowe wpływające na mobilność studentów – to jedne z najważniejszych tematów poruszanych podczas zgromadzenia generalnego Europejskiej Federacji Uniwersytetów Katolickich (FUCE). Spotkanie odbyło się w dniach 20–22 maja w Zagrzebiu pod hasłem: „Inspirowanie uniwersytetów katolickich w czasach wyzwań”.

W wydarzeniu uczestniczyli m.in. rektor Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II ks. prof. Mirosław Kalinowski, rektor Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie ks. prof. Robert Tyrała oraz rektor jezuickiego Uniwersytetu Ignatianum w Krakowie, dr hab. Tomasz Homa SJ, prof. UIK.

Cyfryzacja i odpowiedzialność uczelni

Jednym z głównych tematów dyskusji była kwestia zrównoważonego rozwoju uczelni w dobie postępującej cyfryzacji.
„Zrównoważony rozwój uczelni w czasie transformacji związanej z digitalizacją to jeden z tematów obrad. Pewne procesy znacząco usprawniają funkcjonowanie obszaru kształcenia i administracji, natomiast wpływają na niedocenianie tradycyjnych form studiowania” – podkreślił rektor KUL ks. prof. Mirosław Kalinowski. Jak dodał, zjawisko to oddziałuje także na osłabienie relacji interpersonalnych budowanych poza przestrzenią mediów społecznościowych.

Uczestnicy spotkania zastanawiali się również nad współczesną misją katolickich uniwersytetów. Zdaniem ks. prof. Kalinowskiego ich zadaniem jest „przede wszystkim budowanie wspólnot akademickich opartych na trwałych wartościach zakorzenionych w Ewangelii oraz wzmacnianie odporności na tzw. postawę tymczasowości”, a także „formowanie studentów w wieku konfliktów i niepokojów do troski o dobro wspólne”.

W duchu przesłania Leona XIV

Jak przypomniał rektor KUL w rozmowie z Vatican News, działalność środowisk akademickich powinna pozostawać w duchu przesłania Leona XIV. Papież wskazuje m.in. na konieczność troski o godność człowieka, sprawiedliwość społeczną, równość, właściwe dowartościowanie kobiet i mężczyzn w życiu społecznym oraz poszanowanie wolności religijnej.

Wspólnota i współpraca uczelni

Znaczenie międzynarodowej współpracy podkreślał również rektor UPJP2 ks. prof. Robert Tyrała.
„To było bardzo dobre spotkanie, które jest niezwykle istotne i ważne, bo katolickie uniwersytety ze sobą współpracują w Europie, także w świecie – podkreślił ks. prof. Robert Tyrała. – To jest także czas na nawiązanie przyjaźni, współpracy naukowej i dydaktycznej i szansa na to, że będziemy wspólnie jednym głosem mówić o Ewangelii”.

Rektor poinformował także, że kolejne zgromadzenie Europejskiej Federacji Uniwersytetów Katolickich odbędzie się w Krakowie, na Uniwersytecie Papieskim Jana Pawła II, w dniach 19–21 maja 2027 roku.
„Już się cieszymy” – zaznaczył ks. prof. Tyrała. Jak dodał, wśród planowanych tematów znajdą się zagadnienia dotyczące tożsamości chrześcijańskiej uniwersytetów katolickich oraz dziedzictwa naukowego, duszpasterskiego i społecznego papieża Jana Pawła II.

Debata o przyszłości szkolnictwa wyższego

Zgromadzenie FUCE w Zagrzebiu poświęcono najważniejszym przemianom zachodzącym obecnie w europejskim szkolnictwie wyższym. W centrum uwagi znalazły się m.in. kryzys demograficzny, transformacja cyfrowa oraz zmieniająca się wrażliwość młodych pokoleń.

Program wydarzenia obejmował wykłady, debaty eksperckie, warsztaty poświęcone dobrym praktykom oraz spotkania networkingowe. Wśród uczestników znaleźli się m.in. prefekt Dykasterii ds. Kultury i Edukacji kard. José Tolentino de Mendonça oraz emerytowany arcybiskup Zagrzebia kard. Josip Bozanić.

Gospodarzem wydarzenia był Chorwacki Uniwersytet Katolicki, świętujący 20-lecie działalności. Od czerwca 2025 roku na czele Europejskiej Federacji Uniwersytetów Katolickich stoi Elena Beccalli, rektor Katolickiego Uniwersytetu Najświętszego Serca. Federacja zrzesza obecnie 61 uniwersytetów i reprezentuje około 595 tys. studentów.