Te czynniki zwiększają ryzyko ciężkiego przebiegu COVID-19. Mogą dotyczyć także ciebie

Te czynniki zwiększają ryzyko ciężkiego przebiegu COVID-19. Mogą dotyczyć także ciebie
(fot. PAP/Andrzej Lange)
PAP / kk

Bezsenność, zaburzenia snu i wypalenie zawodowe są powiązane nie tylko ze zwiększonym ryzykiem zakażenia koronawirusem, ale także cięższego przebiegu choroby i dłuższego okresu rekonwalescencji - sugeruje międzynarodowe badanie pracowników ochrony zdrowia.

Od dawna wiadomo, że zakłócony lub niewystarczająco długi sen oraz wypalenie zawodowe są powiązane ze zwiększonym ryzykiem infekcji wirusowych i bakteryjnych. Nie było jednak jasne, czy jest tak również w przypadku COVID-19.

Aby to wyjaśnić, naukowcy przeprowadzili badanie oparte o internetową ankietę. Trwało od 17 lipca do 25 września 2020 i dotyczyło pracowników ochrony zdrowia z Francji, Niemiec, Włoch, Hiszpanii, Wielkiej Brytanii i USA. Były to osoby szczególnie narażone na kontakt z pacjentami zakażonymi COVID-19, np. pracujące na szpitalnym oddziale ratunkowym lub na oddziale intensywnej opieki medycznej.

Odpowiedzi udzieliło około 2884 pracowników ochrony zdrowia, z których 568 miało COVID-19, potwierdzony na podstawie samodzielnie zgłoszonych objawów i /lub dodatniego wyniku testu wymazowego.

Respondenci dostarczyli danych dotyczących stylu życia, zdrowia, stosowania leków na receptę i suplementów diety, a także informacje o ilości snu w nocy i podczas drzemek w ciągu dnia w ciągu poprzedniego roku, problemów ze snem, wypalenia zawodowego i narażenie na COVID-19 w miejscu pracy.

Czas snu w nocy wynosił średnio poniżej siedmiu godzin (ale ponad sześć). Po uwzględnieniu czynników potencjalnie wpływających, każde jednogodzinne wydłużenie snu wiązało się z mniejszym o 12 proc. ryzykiem zakażenia COVID-19. Natomiast dodatkowa godzina drzemki w ciągu dnia wiązała się z ryzykiem zakażenia wyższym o 6 proc., chociaż zależność ta różniła się w zależności od kraju.

Ciężkość zakażenia definiowano jako: bardzo łagodne (brak objawów lub prawie żadnych objawów); łagodne (gorączka z kaszlem lub bez, niewymagające leczenia); umiarkowane (gorączka, objawy ze strony układu oddechowego i/lub zapalenie płuc; poważne trudności z oddychaniem i niskie nasycenie tlenem); oraz krytyczne (niewydolność oddechowa wymagająca mechanicznej wentylacji i intensywnej opieki).

Niemal co czwarta osoba z COVID-19 (137 osób, czyli 24 proc.) zgłaszała trudności ze snem w nocy w porównaniu z około jedną na pięć (21 proc.; 495) osób bez infekcji.

28 osób z COVID-19 (5 proc.) stwierdziło, że ma trzy lub więcej problemów ze snem, w tym trudności z zasypianiem, utrzymywaniem snu lub potrzebę stosowania środków nasennych przez trzy lub więcej nocy w tygodniu, w porównaniu z 65 (3 proc.) osób bez infekcji.

W porównaniu z osobami, które nie miały problemów ze snem, osoby z trzema problemami miały o 88 proc. większe ryzyko zakażenia COVID-19.

Proporcjonalnie więcej osób z COVID-19 zgłaszało wypalenie niż osoby bez infekcji: 31 (5,5 proc.) w porównaniu z 71 (3 proc.).

Jak zauważają autorzy, w porównaniu z osobami, które nie zgłaszały wypalenia, osoby dla których było to codzienne zjawisko, były ponad dwukrotnie bardziej narażone na COVID-19. Podobnie respondenci ci byli około 3 razy bardziej skłonni do stwierdzenia, że ich infekcja była ciężka i że potrzebowali dłuższego okresu rekonwalescencji.

Te ustalenia okazały się prawdziwe niezależnie od częstotliwości narażenia na COVID-19 w miejscu pracy.

Badanie obserwacyjne z samej swojej natury nie pozwala ustalić przyczyny zjawiska, ma też kilka ograniczeń. Chodzi o subiektywną ocenę poziomu narażenia, problemów ze snem i ciężkości infekcji - wszystkie mogły zostać nieprawidłowo zapamiętane. Próbka obejmowała tylko przypadki bardzo łagodnego do średnio ciężkiego COVID-19.

Mechanizm leżący u podstaw zaobserwowanych powiązań pozostaje niejasny. Naukowcy postawili jednak hipotezę, że brak snu i zaburzenia snu mogą niekorzystnie wpływać na układ odpornościowy poprzez zwiększenie poziomu prozapalnych cytokin i histamin.

Autorzy publikacji przedstawionej w internetowym czasopiśmie "BMJ Nutrition Prevention&Health" wskazują na badania łączące wypalenie zawodowe ze zwiększonym ryzykiem przeziębienia i grypy, a także z chorobami przewlekłymi, takimi jak cukrzyca, choroby układu krążenia, choroby układu mięśniowo-szkieletowego i śmierć z różnych przyczyn. "Badania te sugerują, że wypalenie może bezpośrednio lub pośrednio przewidywać choroby poprzez stres zawodowy osłabiający układ odpornościowy i zmianę poziomu kortyzolu" - piszą.

"W badaniu zwrócono uwagę na często zaniedbywany obszar dobrego samopoczucia: potrzebę wysokiej jakości snu i czasu wypoczynku, aby zapobiec wypaleniu i jego konsekwencjom. Z perspektywy medycyny pracy i stylu życia lepsze zrozumienie skutków pracy zmianowej i snu jest niezbędne dla dobrego samopoczucia personelu medycznego i innych kluczowych pracowników" - komentuje dr Minha Rajput-Ray, dyrektor medyczny NNEdPro Global Center for Nutrition&Health.

"Zakłócenia cyklu snu i czuwania mogą wpływać na metabolizm, odporność, a nawet zdrowie psychiczne" - dodaje. - "A brak snu może sprawić, że pokarmy o dużej zawartości kalorii, zawierające więcej tłuszczu, cukru i soli, będą bardziej atrakcyjne, szczególnie w okresach stresu i/lub trudnej pracy zmianowej - z których wszystkie mają wpływ na ogólny stan zdrowia i samopoczucie".

I podsumowuje: "Odkryliśmy, że brak snu w nocy, poważne problemy ze snem i wysoki poziom wypalenia zawodowego mogą być czynnikami ryzyka wystąpienia COVID-19 na pierwszej linii [pracownicy ochrony zdrowia]. Nasze wyniki podkreślają znaczenie dobrego samopoczucia pracowników ochrony zdrowia podczas pandemii".

Tworzymy DEON.pl dla Ciebie
Tu możesz nas wesprzeć.
Tomasz P. Terlikowski
31,43 zł
44,90 zł

Wychował pokolenia. Zmienił Polskę. Zmienił Kościół

Nawrócił się w celi śmierci więzienia gestapo niedługo po opuszczeniu obozu w Auschwitz. W obozie koncentracyjnym przebywał wtedy, gdy o. Maksymilian Kolbe składał za współwięźnia ofiarę ze swojego życia....

Skomentuj artykuł

Te czynniki zwiększają ryzyko ciężkiego przebiegu COVID-19. Mogą dotyczyć także ciebie
Wystąpił problem podczas pobierania komentarzy.
Nikt jeszcze nie skomentował tego wpisu.