Ziewanie jest zaraźliwe. Nawet w łonie matki

Wszyscy znamy to uczucie. Wystarczy zobaczyć ziewającą osobę, by samemu poczuć nieodpartą potrzebę zrobienia tego samego. Jak się jednak okazuje skala zjawiska jest jeszcze większa. Naukowcy odkryli bowiem, że już na etapie życia płodowego dzieci mogą ziewać wtedy gdy robi to ich matka. Według badaczy, zachowanie to może być jednym z najwcześniejszych przejawów rodzącej się więzi emocjonalnej.

Czym jest “zaraźliwe ziewanie”?

Ziewanie to naturalny odruch, który najczęściej pojawia się gdy jesteśmy zmęczeni, senni lub znudzeni. Naukowcy od dawna zwracają jednak uwagę, że ma ono także wymiar społeczny. Wystarczy zobaczyć ziewającą osobę, by samemu odczuć potrzebę ziewnięcia. Zjawisko to określane jest mianem “zaraźliwego ziewania” i wiąże się między innymi z empatią oraz działaniem tzw. neuronów lustrzanych odpowiedzialnych za naśladowanie zachowań innych ludzi.
Do tej pory badacze zakładali, że zdolność do takiej reakcji pojawia się dopiero na późniejszych etapach rozwoju dziecka, gdy zaczynają kształtować się kompetencje społeczne. Najnowsze ustalenia sugerują jednak, że mechanizmy związane z reagowaniem na zachowania innych mogą działać już w okresie prenatalnym.

Jak przebiegało badanie?

Eksperyment przeprowadzono z udziałem 38 kobiet będących między 28. a 32. tygodniem ciąży. Badacze jednocześnie obserwowali mimikę twarzy matek oraz ruchy twarzy płodów, wykorzystując do tego kamerę rejestrującą twarz kobiet i aparat USG monitorujący ruchy ust oraz nosa dziecka.
W trakcie badania uczestniczki oglądały trzy rodzaje materiałów: nagrania przedstawiające ziewające osoby, filmy pokazujące ruchy ust niezwiązane ze ziewaniem oraz statyczne obrazy twarzy. W tym samym czasie naukowcy analizowali reakcje zarówno matek, jak i dzieci.

Dzieci reagowały na ziewanie matek

Zebrane dane przeanalizował zespół ekspertów wspieranych przez narzędzia sztucznej inteligencji. Technologia pozwoliła dokładnie wychwycić subtelne ruchy twarzy i odróżnić ziewanie od innych reakcji.
Wyniki wykazały, że płody znacznie częściej ziewały po tym, gdy wcześniej zrobiły to ich matki. Reakcja dzieci pojawiała się średnio po około 90 sekundach. Co ważne, podobnego efektu nie zaobserwowano, gdy kobiety jedynie poruszały ustami lub pozostawały nieruchome.
Zdaniem badaczy rezultaty sugerują, że ziewanie dzieci nie jest przypadkowe, lecz może stanowić odpowiedź na zachowanie matki. Odkrycie to wskazuje również, że jeszcze przed narodzinami rozwijają się mechanizmy odpowiadające za synchronizację emocji i zachowań między matką a dzieckiem.

Co oznaczają wyniki badań?

Autorzy badania podkreślają, że relacja między matką a dzieckiem może zaczynać kształtować się znacznie wcześniej, niż dotąd przypuszczano. Według naukowców ziewanie może być jednym z pierwszych przejawów wzajemnego dostrajania się organizmów, które w przyszłości odgrywa ważną rolę w rozwoju empatii, komunikacji niewerbalnej i więzi rodzinnych.
Badacze zaznaczają jednak, że potrzebne są kolejne analizy, które pozwolą dokładniej określić znaczenie prenatalnej synchronizacji zachowań. Niewykluczone, że odkrycie pomoże w przyszłości lepiej wspierać zdrowie psychiczne kobiet w ciąży, a także ułatwi wczesne wykrywanie niektórych zaburzeń rozwojowych u dzieci.