Nowa posługa w polskim Kościele. Biskupi określili, kto może zostać katechistą

Konferencja Episkopatu Polski wprowadza nowe zasady dla świeckich, którzy chcą posługiwać w Kościele jako katechiści. Ogłoszony dekret w sprawie stałej tej posługi wchodzi w życie 18 września 2026 roku, w święto św. Stanisława Kostki. Dokument podpisany przez przewodniczącego KEP abp. Tadeusza Wojdę oraz sekretarza generalnego bp. Marka Marczaka oznacza początek stosowania konkretnych wymogów. Biskupi dają świeckim realne zadania, ale stawiają przy tym jasne granice. Nowe przepisy stanowią bezpośrednią odpowiedź na decyzję papieża Franciszka, który w dokumencie Antiquum ministerium ustanowił stałą posługę katechisty.

Kościół nie dopuści do tej posługi nikogo prosto z ulicy. Dobre chęci nie wystarczą. Kandydat musi mieć ukończone co najmniej 25 lat oraz przyjęty sakrament bierzmowania. Kluczowy warunek stanowi jednak ocena otoczenia: chętny musi cieszyć się dobrą opinią duszpasterzy oraz innych wiernych świeckich. Biskupi uzasadniają te obostrzenia wagą zadań ewangelizacyjnych oraz stałym charakterem nowej posługi.

Dekret narzuca obowiązek przejścia gruntownej formacji. Przygotowanie obejmuje cztery konkretne wymiary: ludzki, intelektualny, duchowy i praktyczny. W wymiarze ludzkim biskupi wymagają dojrzałości, solidności w pracy i umiejętności współpracy z innymi. W obszarze intelektualnym chodzi o solidną wiedzę teologiczną, a w duchowym – o posłuszeństwo Kościołowi, bezinteresowność, gorliwe życie sakramentalne oraz znajomość własnej misji.

Trzy ścieżki i praktyka w parafii

Kształcenie kandydatów na katechistów opiera się na trzech przenikających się modelach: uniwersytecko-akademickim, diecezjalnym oraz parafialnym. Program szkolenia dzieli się na trzy moduły. Pierwszy to moduł biblijno-teologiczny, obejmujący teologię dogmatyczną, moralną, pastoralną, liturgikę oraz Pismo Święte. Drugi, specjalistyczny, skupia się na pedagogice, psychologii, katechetyce i prowadzeniu pracy ewangelizacyjnej.

Komentujesz wpisy o wierze lub Kościele? Kapucyn podkreśla, do czego może to prowadzić

Wiara

Trzeci element stanowi moduł praktyczny, realizowany pod okiem wyznaczonego opiekuna bezpośrednio w parafii lub we wspólnotach. Kursanci muszą odbyć ćwiczenia i warsztaty oraz poprowadzić próbne katechezy. Przepisy KEP kładą przy tym szczególny nacisk na bezpieczeństwo. W procesie kształcenia biskupi nakazują uwzględnić kwestię troski o małoletnich oraz ich ochrony, zgodnie z prawem państwowym i kościelnymi zasadami prewencji.

Do kogo trafią świeccy katechiści?

Zakres obowiązków ustanowionego katechisty wykracza daleko poza tradycyjną salę lekcyjną. Świeccy mają włączać się w inicjatywy skierowane do osób, które przestały praktykować wiarę, dokonały aktu apostazji albo deklarują się jako niewierzące. Dekret powierza im także misję bycia aktywnym w przestrzeni internetowej, udział w dialogu ekumenicznym i międzyreligijnym oraz animowanie misji ewangelizacyjnych i nabożeństw.

W sferze liturgicznej i sakramentalnej pozycja katechisty zależy całkowicie od decyzji parafialnego przełożonego. Działania mistagogiczne – takie jak przygotowanie rodziców do chrztu dziecka, młodzieży do bierzmowania czy narzeczonych do małżeństwa – katechista wykonuje wyłącznie na zlecenie proboszcza. Świeccy poprowadzą też katechezę dla dorosłych oraz wsparcie po przyjęciu sakramentów.

Towarzyszenie w kryzysach i sytuacjach nieuregulowanych

Ostatnim wielkim obszarem pracy nowych katechistów staje się towarzyszenie ludziom na zakrętach życiowych. Dokument Episkopatu wymienia tutaj osoby przeżywające kryzys wiary, narzeczonych oraz młode małżeństwa. Co istotne, katechiści mają wspierać również te osoby, które szukają swojego miejsca we wspólnocie kościelnej, chociaż ich sytuacja życiowa i kanoniczna pozostaje nieuregulowana.

Episkopat/łs