84 lata temu odbył się pierwszy transport polskich więźniów do KL Auschwitz
![84 lata temu odbył się pierwszy transport polskich więźniów do KL Auschwitz 84 lata temu odbył się pierwszy transport polskich więźniów do KL Auschwitz](https://static.deon.pl/storage/image/core_files/2024/6/14/13ee8c09fe035ffef1a8472c397d7b1b/jpg/deon/articles-thumb-xlarge-breakpoint-default/84-lata-temu-odbyl-sie-pierwszy-transport-polskich-wiezniow-do-kl-auschwitz.jpg)
Z udziałem kilkunastu byłych więźniów odbędą się dziś w Harmężach i Oświęcimiu uroczystości upamiętniające 84. rocznicę pierwszej deportacji Polaków do niemieckiego obozu Auschwitz. Patronat nad uroczystościami objął prezydent RP Andrzej Duda.
14 czerwca uważany jest za dzień, w którym zaczął funkcjonować KL Auschwitz. W Polsce obchodzony jest jako Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Niemieckich Nazistowskich Obozów Koncentracyjnych i Obozów Zagłady.
Rzecznik Muzeum Auschwitz Bartosz Bartyzel poinformował, że obchody zainauguruje o godzinie 11.30 msza św. w kościele franciszkańskiego Centrum św. Maksymiliana w Harmężach. Odprawi ją biskup bielsko-żywiecki Roman Pindel.
W podziemiach tej świątyni znajduje się monumentalna ekspozycja Mariana Kołodzieja, artysty, który był więźniem Auschwitz deportowanym w pierwszym transporcie. Dzieło „Klisze pamięci. Labirynty” poświęcił on obozowej gehennie i heroizmowi św. Maksymiliana Kolbego, który dobrowolnie oddał życie za współwięźnia.
Później uczestnicy złożą kwiaty pod tablicą upamiętniającą deportację pierwszych Polaków, znajdującą się na budynku w pobliżu Muzeum Auschwitz. W jego piwnicach Niemcy umieścili pierwszych więźniów. 84 lata temu obóz nie był jeszcze gotowy na ich przyjęcie. Budynek obecnie jest częścią kampusu Małopolskiej Uczelni Państwowej im. rtm. Witolda Pileckiego.
O godzinie 14 uczestnicy obchodów - wśród nich byli więźniowie i delegacje władz państwowych, samorządowych, a także organizatorów - złożą wieńce i znicze przed Ścianą Straceń na dziedzińcu bloku 11. W tym miejscu Niemcy rozstrzelali wiele tysięcy osób, głównie Polaków. Wówczas zabrzmi polski hymn narodowy. Wygłoszone zostaną przemówienia.
14 czerwca 1940 r. do KL Auschwitz z więzienia w Tarnowie dotarł pierwszy transport 728 polskich więźniów politycznych. Wśród deportowanych byli między innymi żołnierze Wojska Polskiego, którzy usiłowali się przedrzeć na Węgry, członkowie podziemnych organizacji niepodległościowych, gimnazjaliści i studenci.
Spośród więźniów z pierwszego transportu wojnę przeżyło 239 osób. Jako ostatni z nich odszedł Włodzimierz Bujakowski. Zmarł 11 października 2020 r. w Cork w Irlandii. Pozostali zginęli w Auschwitz i innych niemieckich obozach lub ich dalszy los nie jest znany. Ogółem w Auschwitz Niemcy uwięzili około 150 tys. Polaków. Połowa z nich tam zginęła, a wielu kolejnych po przeniesieniu do innych obozów.
W pierwszym okresie istnienia obozu więzieni byli głównie Polacy, dla których Niemcy go założyli. W połowie 1942 r. ich liczba zrównała się z Żydami. Od 1943 r. liczba więźniów żydowskich stanowiła już większość. W KL Auschwitz Niemcy zgładzili co najmniej 1,1 mln osób, głównie Żydów, a także Polaków, Romów, jeńców sowieckich i osób innej narodowości. Obóz Auschwitz został wyzwolony 27 stycznia 1945 r. przez Armię Czerwoną.
Organizatorami oficjalnych uroczystości oprócz Muzeum Auschwitz są między innymi samorządy, krakowski oddział IPN, fundacje i stowarzyszenia zajmujące się kultywowaniem pamięci o ofiarach, diecezja bielsko-żywiecka, franciszkanie, oświęcimskie Centrum Żydowskie i Stowarzyszenie Romów.
Źródło: PAP / tk
Skomentuj artykuł