Ewangelia w czasach wielkich podziałów. Papieska recepta na kryzys tożsamości Starego Kontynentu

Siedmiodniowa podróż, którą papież Leon zamierza odbyć w Hiszpanii i która zaprowadzi go do stolicy kraju - Madrytu, następnie do Barcelony, a na końcu na Wyspy Kanaryjskie - jest pielgrzymką do serca Europy. A nawet więcej: jest to podróż, która w trzech etapach ukazuje najważniejsze wyzwania stojące przed Kościołem na Starym Kontynencie.

Po podróży do Turcji i Libanu, mającej głębokie znaczenie ekumeniczne oraz związane z budowaniem pokoju w regionie, gdzie w ostatnich miesiącach rozgorzał niszczycielski konflikt, w wyniku którego bombardowania izraelskie uderzają ludność cywilną; po krótkiej wizycie w Księstwie Monako oraz po jedenastodniowej podróży do czterech krajów afrykańskich w kwietniu ubiegłego roku - pielgrzymce „misyjnej”, którą Leon XIV pragnął uczynić pierwszą podróżą swojego pontyfikatu - następca św. Piotra spotyka dziś społeczność europejską silnie naznaczoną podziałami, jakim jest społeczeństwo hiszpańskie.

Pierwszym etapem podróży będzie Madryt, a jego szczególnym punktem będzie spotkanie z członkami parlamentu. Będzie to ważna okazja, by przypomnieć, w jaki sposób Kościół postrzega politykę i zaangażowanie na rzecz dobra wspólnego. Jest to spojrzenie dalekie zarówno od wszelkich form podporządkowania się interesom politycznym, jak i od sprowadzania wiary chrześcijańskiej do sfery wyłącznie prywatnej, czego oczekuje ideologia laicka.

To spojrzenie dalekie od podporządkowania politycznego, ponieważ Kościół, aby pozostać sobą i głosić Ewangelię, nie może i nie powinien opierać się na władzy ani tworzyć zależności, które mogłyby zaciemnić jego misję.

Dalekie również od ukrywania religii, ponieważ wiara jest rzeczywistością wcieloną, a chrześcijanie są wezwani do dawania świadectwa Ewangelii poprzez konkretne zaangażowanie na rzecz budowania społeczeństwa bardziej ludzkiego, bardziej sprawiedliwego i bardziej wrażliwego na potrzeby najsłabszych.

Kościół w Hiszpanii, powołany do dawania świadectwa jedności w różnorodności w czasach polaryzacji i podziałów, przeżył wraz z całym narodem hiszpańskim dramat wojny domowej. Niektóre rany tamtego okresu do dziś nie zostały całkowicie zagojone.

Jak głosić dziś Ewangelię w społeczeństwie głęboko naznaczonym wielką tradycją chrześcijańską, która ukształtowała jego tożsamość, a jednocześnie coraz bardziej poddającym się procesom sekularyzacji? To właśnie to pytanie będzie w istocie towarzyszyć całej pielgrzymce Biskupa Rzymu.

Papieskie wizyty w Hiszpanii: mocne przesłanie dla Europy i Kościoła

Kościół

W Barcelonie, szczególnie podczas wizyty w monumentalnej bazylice Sagrada Família, gdzie Papież dokona inauguracji najwyższej wieży poświęconej Jezusowi Chrystusowi, zawiera się możliwa odpowiedź: poprzez język piękna.

Kościół od zawsze przemawiał do wszystkich ludzi za pośrednictwem sztuki, a zwłaszcza obrazów. Przez wieki ogromną rolę katechetyczną odgrywały freski, mozaiki i rzeźby. Sagrada Familia, będąca owocem wiary i geniuszu Antoniego Gaudíego, który zmarł sto lat temu i znajduje się dziś na drodze do wyniesienia na ołtarze, jest wyjątkowo wymownym przykładem tego języka piękna. Każdy, kto staje przed tą bazyliką, zostaje zaproszony do podróży przez istotę wiary chrześcijańskiej.

Dlatego przesłanie Gaudíego pozostaje niezwykle aktualne, zwłaszcza w naszych czasach i w Europie, gdzie w dużej mierze przerwane zostało przekazywanie wiary w rodzinach, a pierwsza ewangelizacja nie może już być traktowana jako coś oczywistego. Piękno staje się w ten sposób uprzywilejowaną drogą spotkania z Ewangelią, zdolną przemawiać także do tych, którzy oddalili się od wiary lub nigdy jej głębiej nie poznali.

Na koniec etap na Gran Canarii i Teneryfie, aby bezpośrednio dotknąć dramatu przeżywanego przez migrantów. Ci, którzy przeżyją niebezpieczną przeprawę, pukają do bram Europy, choć Stary Kontynent często nie podejmuje tego wyzwania w sposób całościowy i zorganizowany, pozostawiając samym sobie kraje najbardziej narażone na skutki tego kryzysu, do których bez wątpienia należy Hiszpania.

Powszechnie wiadomo, że wizyta na Wyspach Kanaryjskich była już pragnieniem papieża Franciszka, które teraz realizuje jego następca. W październiku ubiegłego roku Leon XIV opublikował adhortację apostolską Dilexi te, będącą owocem pracy rozpoczętej jeszcze za poprzedniego pontyfikatu. W dokumencie tym podkreślono związek między miłością Chrystusa a Jego wezwaniem, byśmy byli blisko ubogich, ostatnich, cierpiących oraz „przybyszów”, o których Jezus mówi w Ewangelii.

W encyklice Magnifica humanitas Papież zachęca do „przyjęcia punktu widzenia odmiennego: patrzenia na świat od dołu, oczami cierpiących, a nie z perspektywy wielkich tego świata; patrzenia na historię oczami małych, a nie z perspektywy możnych; interpretowania wydarzeń historycznych z punktu widzenia wdowy, sieroty, cudzoziemca, zranionego dziecka, wygnańca i uchodźcy”.

Etap podróży na Wyspach Kanaryjskich dotyka więc żywej rzeczywistości cierpień ludzi najbardziej potrzebujących, stając się wezwaniem do chrześcijańskiego świadectwa Ewangelii. Jednocześnie jest to apel do odpowiedzialności wszystkich: aby pozostać ludźmi.

Vatican News/Andrea Tornielli/łs