Bóg to miłość, a nie prokurator – rewolucyjna zmiana w przykazaniu miłości

Fot. Depositphotos.com (265781332)

Masz kochać Boga, bo jak nie, to skończysz w piekle! Moim zdaniem nie da się kochać Boga, tylko dlatego, że każe nam, byśmy Go kochali. Mój Bóg nie daje takich rozkazów. Miłość Boga polega na tym, że to Bóg nas umiłował. A odnosząc się do potocznego rozumienia drugiej części żydowskiego przykazania miłości, to czy kochanie każdego człowieka jak siebie samego jest realne? Co się zmieniło w przykazaniu miłości bliźniego i po pierwsze – kto jest naszym bliźnim?

Podczas modlitwy Anioł Pański, w niedzielę 25 października, papież Leon XIV przypomniał, że nie da się kochać na rozkaz. Miłość pod przymusem, czy do Boga czy do człowieka, nigdy nie będzie autentyczna. Kochamy, bo doświadczyliśmy miłości, a nie dlatego, że ktoś pogroził nam palcem. Bóg jest miłością, nie prokuratorem. A kim jest bliźni? Wielu chrześcijan wciąż rozumie przykazanie miłości bliźniego w nieco zwichrowanym znaczeniu.

DEON.PL POLECA

W starożytnym Izraelu naszym bliźnim był ten, który przyszedł nam z pomocą. Z pewnością nie był nim każdy człowiek, jak uczono mnie na lekcjach religii. Zgodnie z przykazaniem Tory powinniśmy miłować tego, który nas kiedyś uratował i to kochać go taką miłością, jaką darzymy siebie samych. To powinność każdego poczciwego człowieka. Obowiązek stary jak świat. Potem rozszerzono rozumienie terminu „bliźni” na cały klan, a nawet naród. Jezus posunął się jeszcze dalej. Zrewolucjonizował rozumienie starotestamentowego Prawa. Co zmienił w najważniejszym przykazaniu? Wyjaśnia to przypowieść o miłosiernym Samarytaninie.

Dobry Samarytanin nie przeszedł obojętnie obok skrzywdzonego cudzoziemca. Zatroszczył się o rannego, który pochodził z narodu wrogo nastawionego do Samarytan. Przyszedł z pomocą potrzebującemu i przez to stał się dla niego bliźnim. Jezus puentując swoją opowieść, dał do zrozumienia pytającemu o definicję bliźniego, że w miłości do drugiego człowieka nie chodzi o wypatrywanie w nim bliźniego – to nic nie znaczące słowa – lecz o stawanie się bliźnim dla każdego, kto potrzebuje naszej pomocy. Nie pytaj więc wobec kogo religia każe ci być życzliwym, lecz pomagaj każdemu, kto potrzebuje pomocy, bez względu na to czy jest przyjacielem czy wrogiem. Przesłanie przypowieści zdaje się być jasne: bądź bliźnim, kochaj konkretnie, a nie tylko darząc uczuciem i wypowiadając piękne słowa. Wzruszanie się losem pokrzywdzonych, które nie wyraża się w czynach, nie ma żadnego znaczenia w ekonomii zbawienia.

Szlachetny czyn Samarytanina jest ilustracją miłości do cudzoziemca, do obcego, który znalazł się w tarapatach. Jest ilustracją miłości, o którą nie trzeba się starać, która jest bezinteresowna, za którą nie trzeba płacić. Przypomnę, jak zmieniało się nauczanie Biblii dotyczące traktowania obcych.

W Księdze Wyjścia czytamy „nie będziesz gnębił ani uciskał przybysza” (Wj 22,20), bo ty też byłeś kiedyś przybyszem zagubionym w obcej ziemi. Nie będziesz go wykorzystywał płacąc za pracę mniej niż innym ani pozbawiał go głosu. Nie będziesz utrudniał mu życia.

DEON.PL POLECA

Kolejna księga pięcioksięgu – Księga Powtórzonego Prawa – podnosi poprzeczkę i mówi „miłujcie przybysza” (Pwt 10,19) i aby ta miłość była konkretna, a nie tylko deklarowana, wprowadza obowiązek pozostawiania części zbiorów na polu (prawo pokłosia), aby cudzoziemiec, wdowa i sierota mogli się posilić nie żebrząc o strawę. Ponadto każda dziesięcina trzeciego roku miała być dla nich darem z polecenia samego Boga.

Ewangelia jeszcze wyżej podnosi poprzeczkę, bo mówi, abyśmy w cudzoziemcy zauważyli twarz Boga, oblicze samego Chrystusa.

Jak więc zmieniło się rozumienie miłości bliźniego w Nowym Testamencie? Od miłowania tych, którzy przychodzą nam z pomocą i zakazu gnębienia cudzoziemców przeszliśmy do stawania się bliźnim wobec każdego potrzebującego człowieka rozpoznając w nim Chrystusa.

Bliźni to nie jest ktoś, kogo mam kochać, lecz ktoś, kim mam się stać. Nie pytaj więc, kto jest twoim bliźnim, lecz stań się nim dla ludzi, którzy cię potrzebują. Jezus zmienił najważniejsze przykazanie z „miłuj bliźniego” na „stań się bliźnim”.

Dyrektor Europejskiego Centrum Komunikacji i Kultury w Warszawie Falenicy. Redaktor portalu jezuici.pl Studia teologiczne i biblijne odbył na Papieskim Uniwersytecie Gregoriańskim w Rzymie, a studia z zarządzania oświatą na Uniwersytecie Fordham w Nowym Jorku. Pracował we Włoszech jako wychowawca w ośrodku dla narkomanów oraz prowadził w Gdyni Poradnię Profilaktyki Uzależnień. Przez 21 lat kierował placówką doskonalenia nauczycieli Centrum Arrupe, w latach 2002-2007 był dyrektorem Gimnazjum i Liceum Jezuitów w Gdyni, a w latach 2019-2024 socjuszem Prowincjała. Autor książek z dziedziny edukacji i duchowości. 

Tworzymy DEON.pl dla Ciebie
Tu możesz nas wesprzeć.

Skomentuj artykuł

Bóg to miłość, a nie prokurator – rewolucyjna zmiana w przykazaniu miłości
Komentarze (16)
ES
~Ewa Słota
10 listopada 2026, 16:28
Do Bezimiennego- Ewangelia według Św. Jana Prolog ( Bóg i Boże Słowo piszemy wielką literą, to Szacunek do Boga i Jego Słowa. Imiona Rodziców, zresztą każde Ewa, Marcysia, Jacuś, Adaś także, jeśli Bezimienny nie posiada Imienia, to piszemy Bezimienny - oby nie Bogacz - w kasę, pychę w obojętność ... prawda?).
ES
~Ewa Słota
8 listopada 2026, 19:48
Już się poświęcam - Święty Antoni jest od spraw, rzeczy zagubionych - Osób pogubionych także - Bóg Jest naszym Stworzycielem dlatego piszemy wielką literą. Wzywamy Boga przez Jezusa Chrystusa, a Osoby dane z dopustu Bożego - mają Imię - prawda? Bóg Jest naszym Ojcem przez Jezusa Chrystusa ( lepiej nie wzywać nadaremnie Bożej interwencji, to nie jest zabawa drogi Bracie.
SP
~słota polska jesień życia
10 listopada 2026, 00:01
niech wasz mowa będzie tak tak ... co nadto jest od złego pochodzi ... na początku było słowo nie pismo potem byli uczeni w piśmie i pojawił się dysonans poznawczy a wraz z nim konflikt danych gdyż inaczej się mówi inaczej się pisze a inaczej się czyta a inaczej słucha ja słowo bóg piszę jak słyszę a jak mówię też nie robię problemu z wielkości liter ... co uświęca boże słowo (Wj 20, 1-...) bóg czy pismo ... święte dla hipokrytów gorliwych na modlitwie jak poganie a uczonych w piśmie swoim własnym którzy na swoje potrzeby mają dwóch bogów Boga i boga
ES
~Ewa Słota
6 listopada 2026, 01:17
Bóg swego Syna dał ( poświęcił), aby każdy kto w Niego uwierzy miał życie ... . Bóg poświęcił Swego Syna- zabiliśmy Go Swoimi grzechami. (Dać Syna, to też go zabrać). Poświęcić Syna- To pozwolić, byśmy Go Ukrzyżowali. Syn Jest Jedno w Ojcu, Ojciec w Synu - Wola Boga Ojca została spełniona. Bóg Poświęcił Syna ( Bóg Zapłakał).
ŚA
~Święty Antoni jest na Rozum zagubiony?
6 listopada 2026, 22:35
Panie boże przebacz jej bo nie wie co ględzi (mataczy?) Daj dopust boży niech się ktoś poświęci i jej to wyjaśni jak bóg przykazał
NK
~Nie Katolik
3 listopada 2026, 16:05
Życie nie jest testowaniem, czy chcemy być posłuszni Bogu. Jest darem. Przykazania są mądrością od Boga, by nasze życie było pełne radości i piękna. Jeśli ufamy Bogu, widzimy w Nim Miłość. Jeśli nie - sędziego albo prokuratora.
ES
~Ewa Słota
3 listopada 2026, 09:38
" Rozpoznając w nim (w tym człowieku) Chrystusa". Wydaje mi się, że jeśli " dobrze" Kochamy Boga i mamy dobry Obraz Boga w swoim sercu, umyśle ( dobry właściwy Obraz- Bóg Jest w naszym Bliźnim). Wtedy naprawdę potrafimy Kochać Miłować Bliźniego. Często jest tak, że wybieramy sobie w Kim Jest Bóg. W tym tak - lecz w tej to już na pewno nie ma Boga. Kalkulujemy i sami wybieramy, przebieramy gdzie w Kim jest Bóg nasz Stworzyciel. Tak to ogromny błąd, bo ograniczamy Miłość Bożą stawiamy granicę Bogu - ale i sobie - odcinamy się od Bożego Miłosierdzia, które Jest dla Każdego. Stajemy nad Bogiem, a Bóg przyszedł w malutkim Dziecięciu Był dla nas ... Został dla nas Bóg Jest w chorym, przybyszu, samotnym, trędowatym - Jest Czy dziś Go zauważę? Czy przejdę obojętnie, gardząc Bogiem?
JG
Janusz Godyń
1 listopada 2026, 07:50
Mam wrażenie, że nam czyli kościołowi mocno pozajączkowała się kolejność przykazań. Bo chyba oczywiste, że któreś z nich są ważniejsze a inne mniej ważne. Nie Dekalog, nie tzw. pierwsze przykazanie czyli kochaj Boga i bliżniego jak siebie samego. Żydzi pytali Jezusa, które w Prawie przykazanie jest największe. W Prawie! Mnie nie obowiązuje żydowskie starotestamentalne Prawo, apostołowie na pierwszym soborze jerozolimskim je znieśli. Ja chrześcijanin mam coś więcej. Otóż przykazanie o którym kościół zapomniał, a może wciąż do niego nie dorósł jest tzw. nowe przykazanie: "Nowe przykazanie daję wam abyście się wzajemnie miłowali tak jak Ja was umiłowałem" powtórzone 4 czy 5 razy w ewangelii św. Jana. Przecież to jest rewolucja - daje źródło tej miłości "jak Ja.." On jest źródłem mojej zdolności do kochania. "Jeżeli miłujemy się wzajemnie, Bóg trwa w nas i miłość ku Niemu jest w nas doskonała" (1J). Uwaga: doskonała moja miłość ku Bogu jest w mojej miłości do bliźnich.
DW
~dualizm w dekalogu litera prawa vs duch prawa
1 listopada 2026, 17:59
"jak Ja ..." Jezus na to się narodził i na to przyszedł na świat, jak sam o sobie mówi, aby dać świadectwo prawdzie a nie dowód miłości tak jak tego by chcieli ci co o Nim mówią ... uchylając przykazania boże mimo tego że Jezus sam o sobie mówi że nie przyszedł znieść prawo ale je wypełnić i dodaje że ani jota ani kreska się nie zmieni dopóki niebo i ziemia nie przeminą ... Cóż to znaczy "jak ja..." Jezus was "umiłował" (skonsumował miłość) w prawdzie a nie w zakłamaniu J8,44 jak wierni ojca (dekalog VI diabeł umacnia się w przykazaniu czcij ojca i matkę co swoim świętym wizerunkiem dwom panom służy a miłość straciła cnotę i zyskała dwulicowość)
Wojciech Żmudziński SJ
3 listopada 2026, 11:37
Prawdą jest właśnie miłość Boga do człowieka. Takie dał nam świadectwo Jezus Chrystus. Nic nie zostało zmienione w Prawie Mojżeszowym i to Prawo Jezus doskonale wypełnił, aby dać nam nowe przykazanie, które brzmi: Trwajcie w miłości mojej. Jeśli ktoś uważa, że stare prawo nie zostało zastąpione nowym, to powinien zgodnie z Prawem Mojżeszowym jeść tylko potrawy koszerne, nosić pejsy, składać ofiary ze zwierząt, itp. Raz wypełnione Prawo stało się bezużyteczne. Nie wystarczy nie kraść i nie zabijać. Poprzeczka poszła w górę. Jezus zaprasza, byśmy dzielili się z innymi tym, co mamy i troszczyli się o każde życie. Prawo Mojżeszowe uległo zmianie w tym sensie, że jako chrześcijanie odczytujemy je w świetle Ewangelii, dobrej nowiny o tym, że Bóg tak umiłował świat, że Syna swojego poświęcił.
CW
~cnotą w cnotę
4 listopada 2026, 19:08
prawo boże nie jest prawem mojżeszowym wróćcie z miłością do pierwszego przykazania żeby stanąć w prawdzie J8,32-44 abby lepiej zrozumieć kolejne ... Bo Bóg tak umiłował świat, że Syna Swego jednorodzonego dał a nie poświęcił cnota wiary nie jest większa od cnoty miłości a miłość bez prawdy to miłość bez cnoty
CW
~cnotą w cnotę intelektem w intelekt
4 listopada 2026, 19:36
prawo boże nie jest prawem mojżeszowym wróćcie z miłością do pierwszego przykazania żeby stanąć w prawdzie J8,32 wzorca uniwersum abby lepiej zrozumieć kolejne ... i wtórne przykazania. bo bóg tak umiłował świat, że syna swego jednorodzonego dał a nie poświęcił .... cnota wiary nie jest większa od cnoty miłości a miłość bez prawdy to miłość bez cnoty ...bożej Wj 20, 1 - 5... wybierzmy kreatywność dialogu i odwagę pokoju w prawdzie a nie w kompromisie który zawsze staje się kompromitacją
AS
~Antoni Szwed
30 października 2026, 22:53
„Masz kochać Boga, bo jak nie, to skończysz w piekle! Moim zdaniem nie da się kochać Boga, tylko dlatego, że każe nam, byśmy Go kochali. Mój Bóg nie daje takich rozkazów. Miłość Boga polega na tym, że to Bóg nas umiłował.” NIE!!! Ta miłość ma być obustronna, a nie jednostronna! Owszem, Bóg nas PIERWSZY umiłował, ale jednocześnie chce, abyśmy w Niego wierzyli i miłowali Go. To się wyraża w zgodzie na Jego wolę (Jego nauka, przyjęcie Dobrej Nowiny, sakramenty) i w oddawaniu Mu czci. Ktoś, kto zamknie swoje serce i umysł na Boga i będzie miał do końca życia zatwardziałe serce, to do nieba NIE WEJDZIE, i nie będzie miał udziału w życiu Boga. Będzie poza Nim, a bycie poza Nim to piekło. Czy to takie trudne do zrozumienia? Czemu jezuita tego nie rozumie?
BW
~bogiem w boga ojcem w ojca
30 października 2026, 22:39
bóg to pojęcie puste poganie artystyczną finezją wypełniali je sobie na wszystkie możliwe sposoby estetyzując swojego boga na swój obraz i podobieństwo w wyścigu bogów wygrywał ten którego święty wizerunek urojony był bardziej kosztowny a jego promotor bardziej wpływowy
.:
~... : ...
30 października 2026, 18:03
Bóg nie jest (miłosiernym) prokuratorem tylko dla sprawców ofiar nie jest też adwokatem diabła w miłosierdziu widzącym prawne uproszczenie pozwalające bezkarnie powtarzać error per errorem a powtarzającym dalej idem per idem
WG
~Wiesiek Gózd
30 października 2026, 11:06
Proponuję lekturę ABC CHRZESCIJANSTWA. Zacnego Ojca JS s.p. Alfreda Cholewińskiego.