W Święto Niepodległości padły mocne słowa. Chodzi o coś więcej niż polityczne spory

Wolność słowa nie daje prawa do poniżania, szerzenia nienawiści i manipulowania innymi – przypomniał bp Wiesław Lechowicz podczas obchodów Narodowego Święta Niepodległości. Biskup polowy Wojska Polskiego ostrzegł przed językiem agresji, dezinformacją i polityką podporządkowaną partykularnym interesom. W homilii wygłoszonej w Świątyni Opatrzności Bożej odniósł się także do tragicznych wydarzeń w Krakowie. Zaapelował o odbudowanie społecznej solidarności i troskę o dobro wspólne.

Centralne obchody 108. rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości rozpoczęła 11 listopada Msza św. w Świątyni Opatrzności Bożej w Warszawie. Liturgii przewodniczył metropolita warszawski abp Adrian Galbas SAC, a homilię wygłosił biskup polowy Wojska Polskiego Wiesław Lechowicz. W Eucharystii uczestniczyli przedstawiciele najwyższych władz państwowych, wojska i innych Kościołów chrześcijańskich.

Wśród obecnych znaleźli się prezydent Karol Nawrocki z małżonką Martą, wicepremier i minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz oraz marszałek Senatu Małgorzata Kidawa-Błońska. Przed rozpoczęciem liturgii prezydent zapalił Świecę Niepodległości, którą papież Pius IX podarował Warszawie w 1867 roku.

Krakowska tragedia cieniem tegorocznych obchodów

Tegoroczne uroczystości odbywały się w cieniu tragicznych wydarzeń w Krakowie. Do ofiar i mieszkańców miasta nawiązał już na początku Mszy św. abp Adrian Galbas. – Potrzebujemy tej świecy i potrzebujemy wspólnoty dzisiaj jeszcze bardziej, kiedy jesteśmy przygnębieni i smutni z powodu dramatów w Krakowie. Prośmy zatem Boga o życie wieczne dla zmarłych, o zdrowie dla rannych i o zgodę dla nas wszystkich – powiedział metropolita warszawski.

Polska to nasz wspólny dom. Jakiej ojczyzny chce od nas Bóg?

Wiara

Do krakowskiej tragedii wrócił również w homilii bp Wiesław Lechowicz. Podkreślił, że uczestnicy obchodów niepodległości modlą się za ofiary i ich bliskich, a także o bezpieczeństwo i pokój. – Wierzymy, że płynące do Boga modlitwy za ofiary zamachu zostaną wysłuchane – zmarłych doprowadzą przed tron Boga, a chorym pomogą w powrocie do zdrowia – mówił biskup polowy Wojska Polskiego. Hierarcha wyraził także nadzieję, że podobne wydarzenia nie będą się powtarzać, a Polacy nadal będą mogli żyć w bezpieczeństwie i spokoju.

„Choroba dotknęła naszą wolność”

Głównym tematem homilii była jednak kondycja polskiej wolności. Bp Lechowicz przekonywał, że samo odzyskanie niepodległości nie oznacza jeszcze, że potrafimy dobrze korzystać z wolności. Jego zdaniem współczesne życie publiczne potrzebuje uzdrowienia. – Dotknęła nas bowiem choroba. Choroba dotknęła naszą wolność. Potrzebujemy recepty na tę chorobę i lekarstwa, które będziemy mogli zastosować, by nie doszło do pogorszenia stanu – powiedział duchowny.

Tej recepty kaznodzieja szukał w Słowie Bożym. Przywołał fragment Listu św. Pawła do Tytusa, w którym apostoł zachęca, by nikogo nie obrażać, unikać sporów, być uprzejmym i okazywać innym łagodność. – To jest właśnie ta recepta, jaką daje nam do rąk Jezus – podkreślił bp Lechowicz. Biskup wskazał, że wolność nie może oznaczać przyzwolenia na dowolne zachowania. Powinna opierać się na prawdzie, sprawiedliwości, szacunku wobec drugiego człowieka i odpowiedzialności za dobro wspólne.

Biskup ostrzega przed agresją w debacie publicznej

Szczególnie mocno w homilii wybrzmiał apel o zmianę języka używanego w przestrzeni publicznej. Bp Lechowicz zwrócił uwagę, że słowa mogą zarówno budować relacje, jak i prowadzić do przemocy. – Słowo ma moc. W zależności od jego użycia ma moc dającej życie wody lub odbierającej życie amunicji. W przestrzeni publicznej ma się wrażenie, że niestety ten drugi sposób posługiwania się słowem przeważa – mówił.

Biskup nawiązał przy tym do nauczania papieża Leona XIV i jego apelu o „rozbrojenie słów” z agresji, pogardy, podstępu, poniżania i nienawiści. – Słowa mają być wolne, ale nie samowolne. Są granice dla wolności słowa, których się przekraczać nie powinno – zaznaczył bp Lechowicz. Biskup polowy przypomniał, że wolność wypowiedzi wiąże się również z odpowiedzialnością za to, co i w jaki sposób mówimy. Nie chodzi więc o rezygnację z różnicy zdań, ale o rezygnację z pogardy wobec tych, którzy myślą inaczej.

Dezinformacja i polityczne interesy zagrożeniem dla Polski

Bp Lechowicz zwrócił również uwagę na zagrożenia dla wolności wynikające z dezinformacji i manipulacji. Wskazał zarówno na działania pochodzące ze Wschodu, jak i na te, których źródła znajdują się wewnątrz kraju. – Nie mniejszym zagrożeniem dla naszej wolności są dezinformacje i manipulacje podyktowane partykularnymi interesami, których źródeł nie musimy szukać poza terytorium naszego państwa – ostrzegał hierarcha.

Aleksander Bańka do „sępów z politycznych frakcji”: powstrzymajcie to obrzydliwe szaleństwo i opamiętajcie się

Kościół

W jego ocenie problemem jest podporządkowywanie życia publicznego interesom poszczególnych osób i grup. Biskup przypomniał, że polityka powinna służyć sprawiedliwości, a nie być narzędziem realizowania własnych korzyści. Przywołał w tym kontekście słowa papieża Benedykta XVI dotyczące odpowiedzialności polityków. Cytował jego wypowiedź, według której podstawowym zadaniem polityki jest działanie na rzecz sprawiedliwości oraz tworzenie warunków dla pokoju.

Biskup odwołał się także do św. Augustyna, który porównywał państwa pozbawione sprawiedliwości do wielkich band rozbójników. – Czymże są więc wyzute ze sprawiedliwości państwa, jeśli nie wielkimi bandami rozbójników? – pytał, przytaczając słowa świętego.

Bez wspólnego celu nie ma wspólnoty

Kolejnym warunkiem zdrowej wolności, na który wskazał bp Lechowicz, jest troska o dobro wspólne. Hierarcha przypomniał słowa Cypriana Kamila Norwida, który ostrzegał przed społeczeństwem rozbitym przez nieustanne spory polityczne. Norwid pisał o „moralnym zjednoczeniu”, bez którego partie stają się „jak bandy lub koczowiska polemiczne, których ogniem niezgoda, a rzeczywistością dym wyrazów”.

Biskup odniósł te słowa do dwóch ważnych momentów polskiej historii: odzyskania niepodległości w 1918 roku i wyzwolenia spod komunistycznego reżimu w 1989 roku. – Dlaczego doszło do odzyskania niepodległości w 1918 roku? Dlaczego cieszyliśmy się wyzwoleniem spod komunistycznego reżimu w 1989 r.? Dlatego, że było „moralne zjednoczenie”, solidarność społeczna, dobro wspólne ponad osobistymi czy grupowymi korzyściami – wskazał bp Lechowicz.

Hierarcha przypomniał, że o wolność Polski walczyli ludzie reprezentujący różne środowiska i drogi polityczne. Wymienił m.in. Józefa Piłsudskiego, Ignacego Paderewskiego, Wincentego Witosa, Ignacego Daszyńskiego, Romana Dmowskiego i Wojciecha Korfantego. Łączyć miała ich wiara w niepodległość i suwerenność Polski. Zdaniem biskupa ta sama wiara powinna dziś pomagać w trosce o zachowanie wolności i przekazanie jej kolejnym pokoleniom.

Abp Galbas: rozmawiajmy, zamiast na siebie krzyczeć

Do potrzeby jedności nawiązał również abp Adrian Galbas. Metropolita warszawski zauważył, że tegoroczne obchody odbywają się w atmosferze smutku i społecznego podziału. – Już dawno przed świętem Niepodległości nie byliśmy tak smutni, przygnębieni i rozbici – powiedział.

Zaapelował, by różnice polityczne i odmienne wizje przyszłości Polski nie prowadziły do wzajemnej wrogości. Podkreślił, że szczególnie w trudnych momentach potrzebna jest rozmowa i zdolność do bycia razem. – Zawsze, a szczególnie teraz potrzebujemy być razem, obok siebie, a nie przeciwko sobie. Potrzebujemy ze sobą rozmawiać, a nie do siebie krzyczeć. Różnice zdań i wizji na Polskę nie muszą i nie mogą nas dzielić i sobie przeciwstawiać. Bądźmy razem. Szkoda Polski! Szkoda życia! – mówił abp Galbas.

W czasie Mszy św. wierni modlili się za Polskę, osoby, które oddały życie w obronie jej wolności, a także za ofiary tragedii w Krakowie i wszystkich dotkniętych jej skutkami. Po homilii odmówiono Akt Dziękczynienia i Zawierzenia Opatrzności Bożej. W uroczystości uczestniczyli również przedstawiciele innych Kościołów chrześcijańskich, w tym abp Jerzy Pańkowski, prezes Polskiej Rady Ekumenicznej, oraz bp Andrzej Malicki, zwierzchnik Kościoła Ewangelicko-Metodystycznego w Polsce.

KEP/łs