Kopalnia „Wujek” sięgnie gwiazd. Czy na Śląsku powstanie „Dolina Krzemowa”?

Kopalnia „Wujek” w Katowicach, miejsce o ogromnym znaczeniu symbolicznym i historycznym, ma stać się sercem polskiego przemysłu kosmicznego. Minister finansów i gospodarki Andrzej Domański ogłosił plany budowy Centrum Technologii Kosmicznych bezpośrednio na terenie wygaszanego zakładu. To szansa na gospodarczy skok dla regionu i nowe życie dla infrastruktury, która przez dekady karmiła śląskie rodziny.

Minister Domański podczas konferencji w Katowicach podkreślił, że Polska szuka nowych silników wzrostu gospodarczego i przewag konkurencyjnych na kolejne dekady. Centrum rozwoju technologii kosmicznych ma powstać właśnie tutaj, ponieważ resort posiada już bardzo precyzyjne plany inwestycji. Rząd zamierza wykorzystać potencjał, który drzemie w likwidowanych kopalniach, zamiast po prostu je wyburzać.

Podziemne laboratorium w sercu miasta

Koncepcja zakłada, że nowoczesne centrum badawcze znajdzie się pod ziemią. Pozwoli to na testowanie rozwiązań z zakresu osadnictwa kosmicznego oraz prowadzenie zaawansowanych badań naukowych, których wymaga współczesny biznes. Dr Tomasz Rożek, prezes fundacji „Nauka. To lubię”, zaznacza, że technologia to proces ewolucyjny, dlatego warto wykorzystać to, co budowano przez dziesięciolecia, zamiast oddawać infrastrukturę na złom.

Tomasz Rożek: Biznesplany platform społecznościowych są budowane w taki sposób, żeby nas wykorzystywać

Po godzinach

Obecnie polskie firmy z branży wysokich technologii często muszą korzystać z ośrodków w Berlinie czy Mediolanie. Prezydent Katowic Marcin Krupa zauważa, że Śląsk posiada ogromny potencjał ludzki zrzeszony na uczelniach oraz prężnie działający biznes, który potrzebuje takiego miejsca u siebie. Inwestycja pod ziemią ma być impulsem rozwojowym nie tylko dla miasta, ale dla całego województwa.

Pół miliarda na kosmiczny start

Realizację tych śmiałych planów ma umożliwić specjalny program finansowania przygotowany przez Bank Gospodarstwa Krajowego. Minister Domański ogłosił utworzenie funduszu o wartości pół miliarda złotych, który będzie inwestował w polskie spółki z sektora kosmicznego. Jest to propozycja skierowana bezpośrednio do samorządów, które chcą rozwijać u siebie nowoczesną infrastrukturę.

Program BGK jest innowacyjny ze względu na czas spłaty, który ma wynosić aż 50 lat. Według wyliczeń resortu finansów, każde euro zainwestowane w przemysł kosmiczny zwraca się sześcio-, a nawet siedmiokrotnie. To sprawia, że transformacja „Wujka” staje się nie tylko projektem prestiżowym, ale przede wszystkim twardą inwestycją biznesową w polską gospodarkę.

Śląska Dolina Krzemowa zamiast likwidacji

Plan budowy krajowego centrum to propozycja nowej drogi po tym, jak nie udało się ulokować w Katowicach ośrodka Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA) – ta inwestycja ostatecznie trafi do Warszawy. Mimo wcześniejszego niepowodzenia, władze regionu i rządu nie rezygnują z „kosmicznego Śląska”. Marszałek województwa Wojciech Saługa wskazuje, że region intensywnie szuka nowego pomysłu na transformację po odejściu od węgla.

Związkowcy z kopalni „Wujek” przyjmują te doniesienia z nadzieją, choć pozostają czujni. Bogusław Ziętek, przewodniczący WZZ „Sierpień 80”, nazywa te plany znakomitą wiadomością i liczy, że obietnice zostaną dotrzymane. Jego zdaniem powstanie centrum technologii mogłoby stworzyć w tym miejscu swoistą „Dolinę Krzemową dla Śląska”.

Harmonogram i pierwsze kroki

Projekt wchodzi teraz w fazę organizacyjną, która wymaga powołania specjalnej spółki celowej. Kolejnym krokiem będzie opracowanie szczegółowego studium wykonalności, które pokaże realne możliwości adaptacji pokopalnianych wyrobisk i budynków. Dopiero po tym etapie ministerstwo przedstawi konkretny harmonogram prac budowlanych.

W najbliższych tygodniach i miesiącach resort finansów będzie prowadził rozmowy z samorządami oraz spółkami na temat ewentualnych zmian w budżetach przeznaczonych na likwidację kopalń. Chociaż na ostateczne szczegóły trzeba jeszcze poczekać, kierunek zmian wydaje się jasny: tam, gdzie przez lata wydobywano czarne złoto, teraz ma powstawać technologia, która pozwoli Polsce zaistnieć wśród gwiazd.

Nauka.ToLubię/Polsat News/łs