Zasiłek pogrzebowy od 2026 roku. Więcej pieniędzy i szybsza wypłata

Od 1 stycznia 2026 roku obowiązują nowe zasady dotyczące zasiłku pogrzebowego. Najważniejsza zmiana to podwyższenie świadczenia z 4 do 7 tys. zł. Skrócono również czas oczekiwania na pieniądze – zamiast 30 dni wypłata ma następować najpóźniej w ciągu 14 dni. Przepisy wprowadzają także mechanizm waloryzacji zasiłku w przypadku wzrostu inflacji powyżej 5 proc.

Kto może otrzymać zasiłek pogrzebowy?

Świadczenie przysługuje osobie lub podmiotowi, który faktycznie poniósł koszty pochówku osoby ubezpieczonej w Zakład Ubezpieczeń Społecznych lub członka jej rodziny. Do uprawnionych należą m.in. małżonek, dzieci (również przysposobione i z rodzin zastępczych), rodzice, rodzeństwo, dziadkowie, wnuki, opiekunowie prawni, a także instytucje – pracodawca, dom pomocy społecznej, gmina, powiat czy związek wyznaniowy.

Jakie wydatki obejmuje świadczenie?

Zasiłek pogrzebowy może być przeznaczony wyłącznie na udokumentowane koszty bezpośrednio związane z pochówkiem, poniesione od momentu śmierci do zakończenia ceremonii pogrzebowej. Nie obejmuje natomiast m.in. wydatków na nagrobek, konsolację, kwiaty czy stypę.

Jak złożyć wniosek?

Aby otrzymać świadczenie, należy złożyć formularz Z-12 – osobiście w oddziale ZUS, pocztą, elektronicznie przez PUE/eZUS lub za pośrednictwem zakładu pogrzebowego. Sam wniosek można przesłać online, jednak rachunki muszą zostać dostarczone w oryginale albo jako kopie potwierdzone za zgodność z oryginałem.

Do dokumentów należy dołączyć m.in. skrócony odpis aktu zgonu oraz dokumenty potwierdzające stopień pokrewieństwa. Wniosek trzeba złożyć w ciągu 12 miesięcy od dnia śmierci lub pogrzebu. Jeśli termin ten został przekroczony z przyczyn niezależnych (np. problemy z identyfikacją zwłok), konieczne jest dołączenie stosownego zaświadczenia, np. z policji lub prokuratury.

Uproszczona procedura

Nowelizacja przepisów przewiduje także zmiany proceduralne. Jeśli koszty pogrzebu poniosła jedna osoba z rodziny, ZUS nie będzie wydawał decyzji administracyjnej – świadczenie zostanie wypłacone automatycznie. Decyzja będzie konieczna w sytuacji, gdy koszty pokryło kilka osób lub instytucja.

Dane z ostatnich lat

W 2024 roku ZUS wypłacił blisko 360 tys. zasiłków pogrzebowych o łącznej wartości około 1,44 mld zł. Najwięcej świadczeń trafiło do mieszkańców województwa śląskiego, a najmniej – do województwa podlaskiego.

Dodatkowe wsparcie od 2026 roku

Od stycznia 2026 roku w ramach pomocy społecznej wprowadzono również nowe świadczenia niezależne od kryterium dochodowego. Będą one przyznawane m.in. w sytuacjach, gdy zasiłek pogrzebowy nie przysługuje lub gdy pojawią się dodatkowe koszty, np. związane ze sprowadzeniem ciała zmarłego z zagranicy.