Jak poprawnie pościć w Triduum? Krótki przewodnik dla zabieganych

Jak poprawnie pościć w Triduum? Krótki przewodnik dla zabieganych
(shutterstock.com)
3 lata temu
Piotr Chydziński

Postaramy się wyjaśnić, po co w ogóle jest post w te dni, kiedy się zaczyna, kiedy kończy, i jak go rozumieć. I na przykład czy grzechem jest zjedzenie szynki ze święconki w sobotę.

Może dla niektórych będzie to nowość, ale Wielki Czwartek kończy okres Wielkiego Postu. Rozpoczyna się wtedy najważniejszy czas dla chrześcijan na świecie - Triduum Paschalne. Co w takim razie zrobić wtedy z postem? Co o tym mówi Kościół?

Zacznijmy od Ewangelii. Sam Jezus proponuje swoim uczniom post, gdy nie będzie Go już z nimi: "Nadejdzie czas, kiedy pan młody zostanie spośród nich zabrany, wtedy będą pościć" (Łk 5,35)

Włączając się w świętowanie Męki, Śmierci i Zmartwychwstania Pana Jezusa, najlepiej to zrobić całym sobą. Służy temu post. Jest on już z samego założenia niewygodny. Ale coś, co uwiera wewnątrz, zawsze przypomina o jakimś konkrecie. Z jednej strony jest on zawsze nakierowany na coś ważnego w wierze, a z drugiej - ma ćwiczyć wnętrze człowieka.

Po co i jak pościć? >>

Święty Jan od Krzyża dodałby do powyższego, że "lepsze jest opanowanie języka, niż post o chlebie i wodzie"; ale właściwie to najlepiej jest robić i jedno, i drugie.

Kościół zarówno w Wielkim Poście, jak i w czasie Triduum kładzie nacisk na post w ilości jedzonej żywności i jej jakości, co jednak nie znaczy, że nie można go łączyć z innym rodzajem postu/wyrzeczenia. Jeśli on jeszcze bardziej złączy człowieka z Chrystusem w tym czasie, warto go dla siebie dodać. W ciekawy sposób pokazuje to artykuł 1249 Kodeksu Prawa Kanonicznego:

Kan. 1249 Wszyscy wierni, każdy na swój sposób, obowiązani są na podstawie prawa Bożego czynić pokutę. Żeby jednak wszyscy przez jakieś wspólne zachowanie pokuty złączyli się miedzy sobą, zostają nakazane dni pokuty, w które wierni powinni modlić się w sposób szczególny, wykonywać uczynki pobożności i miłości, podejmować akty umartwienia siebie przez wierniejsze wypełnianie własnych obowiązków, zwłaszcza zaś zachowywać post i wstrzemięźliwość, zgodnie z postanowieniami zamieszczonych poniżej kanonów.

Kiedy w takim razie podczas Triduum katolika obowiązuje według prawa kanonicznego post? Przez cały Wielki Piątek.

Ale idźmy po kolei. Spróbujmy zobaczyć, czego w poszczególne dni ten post może dotykać na sposób duchowy.

WIELKI CZWARTEK

Ze względu na to, że trzy dni paschalne (triduum - czwartek, piątek i sobota) tworzą całość od zmierzchu dnia pierwszego do zmierzchu ostatniego, sam post, zgodnie z duchem tego czasu, można rozpocząć wraz z zakończeniem Liturgii Czwartkowej.

Czwartek to dzień, kiedy mocno akcentuje się symbolikę Eucharystii. Świętują także kapłani, którzy wybrani są do jej sprawowania.

5 symboli Wielkiego Czwartku, które musisz znać >>

Ciemnica, do której przenosi się po liturgii Najświętszy Sakrament, jest miejscem wyjątkowym. Tam w ciszy można próbować spotkać Chrystusa pojmanego, oczekującego na to, co ma się wypełnić. Podobnie jak Chrystus, próbująć głęboko odczuć ten czas, można nic już w tym dniu nie jeść. Można spróbować poczuć więzienie i niewolę, której On tam doświadczał.

WIELKI PIĄTEK

Przez cały ten dzień post obowiązuje w następujący sposób:

  • osoby między 18 a 60. rokiem życia: ścisły (jakościowy + ilościowy, czyli jeden posiłek do syta i dwa skromne)
  • osoby od 14. roku życia: jakościowy (bezmięsny)
  • kobiety w ciąży: temat jest rozwinięty w tym artykule

Wyrzekanie się jedzenia w tym dniu w zwyczajnej ilości ma pomóc w uświadamianiu sobie tego, czego Chrystus się wyrzekł dla mnie.

Swoją drogą - my wyrzekamy się tylko jedzenia, a Chrystus dla człowieka zgodził się na życie ubogie oraz śmierć pełną bólu i zniewag. Warto to przemyśleć, szczególnie przy podejmowaniu postu tego dnia.

W Wielki Piątek obowiązuje post ścisły. Kogo dotyczy? >>

WIELKA SOBOTA

W Wielką Sobotę, po liturgii piątkowej, post jest dalej kontynuowany w Kościele. Nazywa się go tradycyjnie paschalnym. Zgodnie z tradycją powstrzymujemy się tego dnia od pokarmów mięsnych. Dlaczego?

Chrystus umarł na krzyżu i zszedł do Otchłani, by, jak to jest napisane w Starożytnej homilii na Świętą i Wielką Sobotę, "tam odnaleźć pierwszego człowieka, jak zgubioną owieczkę, trzymając w ręku zwycięski oręż krzyża". Oto jakie słowa w tej homilii są włożone w usta Chrystusa, który mówi je do Adama:

Przypatrz się mojej twarzy dla ciebie oplutej, bym mógł ci przywrócić ducha, którego niegdyś tchnąłem w ciebie. Zobacz na moim obliczu ślady uderzeń, które zniosłem, aby na twoim zeszpeconym obliczu przywrócić mój obraz. Spójrz na moje plecy przeorane razami, które wycierpiałem, aby z twoich ramion zdjąć ciężar grzechów przytłaczających ciebie. Obejrzyj moje ręce tak mocno przybite do drzewa za ciebie, który niegdyś przewrotnie wyciągnąłeś swą rękę do drzewa.

Snem śmierci zasnąłem na krzyżu i włócznia przebiła mój bok za ciebie, który usnąłeś w raju i z twojego boku wydałeś Ewę, a ta moja rana uzdrowiła twoje zranienie. Sen mej śmierci wywiedzie cię ze snu Otchłani. Cios zadany Mi włócznią złamał włócznię skierowaną przeciw tobie.

Powstań, pójdźmy stąd! Niegdyś szatan wywiódł cię z rajskiej ziemi, Ja zaś wprowadzę ciebie już nie do raju, lecz na tron niebiański. Zakazano ci dostępu do drzewa będącego obrazem życia, ale Ja, który jestem życiem, oddaję się tobie. Przykazałem aniołom, aby cię strzegli tak, jak słudzy, teraz zaś sprawię, że będą ci oddawać cześć taką, jaka należy się Bogu.

Tak właśnie można stać przy Grobie Pańskim, trzymając w ręku poświęcony koszyk z pokarmem. Tak można podejść do Pana Jezusa, poszcząc nie tylko na zewnątrz, ale i głęboko w sercu. Post sobotni jest mocno nakierowany na Odkupienie, jakie przyniósł Chrystus, i oczyszczenie, jakie przychodzi z wolności serca od grzechu.

CO DALEJ?

Post podczas Świętego Triduum kończy uroczysta Liturgia Wigilii Paschalnej. To korona wszystkich świąt w Kościele. Tutaj prawdziwie pokazuje się tajemnica Zbawienia. Jej szczytem jest Eucharystia - bezkrwawa ofiara, której powtarzanie na pamiątkę Męki, Śmierci i Zmartwychwstania Pana Jezusa jest nam zlecone na naszej ziemskiej drodze - drodze do złączenia z Panem w Niebie.

O tajemnicy Wielkiej Soboty mówi Benedykt XVI >>

A po liturgii Wielkiej Soboty można odwołać się do starego ludowego zwyczaju, praktykowanego niegdyś na wsiach podkrakowskich - pogrzebu żuru i śledzia! Co to jest? Dawniej powszechnie wyrzekano się w dni postne nie tylko mięsa i tłuszczów roślinnych, ale także nabiału i cukru. Jedzono w większości tylko śledzie w różnej postaci na przemian z żurem. Stąd wraz z paschalną radością, ludzie chcieli się pożegnać z tym uprzykrzonym przez cały Wielki Post jedzeniem. Wykopywano dół i wśród radosnego śpiewania i obrzędów wrzucano do dołu postne artykuły żywnościowe (wycięte z kartonu lub prawdziwe), chcąc zapomnieć o nich na cały rok. Tłuczono też na przykład garnki z popiołem jako "zemstę" na poście.

CO DO SZYNKI W WIELKĄ SOBOTĘ...

Post paschalny w sobotę, jak to już było powiedziane wcześniej, jest tradycją, którą zgodnie z duchem tego czasu warto podtrzymać, ale też nie jest żadnym wykroczeniem przeciw prawu kościelnemu, a tym bardziej grzechem, nie przestrzeganie go. Jeśli więc przez przypadek gdzieś szynki kawałek pod ząb wpadnie Ci w ten sobotni dzień - nie musisz biegać za księdzem! No chyba, że Twoja babcia twierdzi inaczej... :-)

Tworzymy DEON.pl dla Ciebie
Tu możesz nas wesprzeć.

Skomentuj artykuł

Jak poprawnie pościć w Triduum? Krótki przewodnik dla zabieganych
Wystąpił problem podczas pobierania komentarzy.
Nikt jeszcze nie skomentował tego wpisu.