Czy księdzu łatwiej się modlić?

Czy księdzu łatwiej się modlić?
(fot. Lawrence OP/flickr.com)
9 lat temu

Powszechna opinia niesie, że księdzu, a zwłaszcza zakonnikowi, modlitwa przychodzi bez trudu. Jak bułka z masłem. Bo przecież to jego robota. Nie ma rodziny. Dzieci nie płaczą i nie otwierają głodnych gębek, więc może sobie pozwolić na luksus spędzania dłuższego czasu na rozmowę z Bogiem.

Muszę jednak podważyć ten naiwny stereotyp. Wcale nie jest tak, że modlitwa zależy tylko od okoliczności i pracy, którą się wykonuje. Nie zgodzę się z tym, że zakonnikowi łatwiej modlić się tylko dlatego, że rzekomo nie musi się martwić o sprawy materialne. Są księża i zakonnicy, którzy się nie modlą, choć czas mają. (Zresztą, któż go nie ma?) Można również spotkać wielu małżonków i rodziców, którzy się modlą, chociaż mają cały dom na głowie, nie mówiąc już o wychowaniu dzieci.

Owszem, może w niektórych zakonach kontemplacyjnych, gdzie panuje pewien ustalony porządek i wyznaczone pory na wspólną modlitwę, jest nieco łatwiej, bo zakonnik otrzymuje dodatkowy bodziec. Ale nawet wtedy może się zdarzyć, że mnich jest wprawdzie na modlitwie, ale się nie modli. Przeniósł się tylko ciałem do kaplicy, ale jego duch buja w obłokach. Może przyjść do kaplicy, żeby przeor zauważył. No i żeby nie dostać po nosie.

Kiedyś przeczytałem historyjkę o buddyjskich mnichach z północnych Indii, do których zaglądnął amerykański reporter. Wchodząc do świątyni, zauważył mnichów siedzących w kwiecie lotosu, z oczami zamkniętymi, w całkowitym unieruchomieniu i z pełną powagą. Zachwycony dziennikarz zwrócił się do przeora: „Niesamowite. Jak oni się modlą! I to skupienie”. „Eee tam, - odpowiada mistrz. „Daję głowę, że większość z nich myśli o tym, co będzie na obiad, albo jaki materiał kupić sobie na uszycie nowego habitu”.

My jezuici nie mamy wspólnej modlitwy brewiarzowej, więc każdy musi sobie radzić jak może. Podpórka w postaci dzwonka na jutrznię i nieszpory odpada. Św. Ignacy pozostawia trud szukania Boga w codzienności każdemu z osobna. I tutaj właśnie jest pies pogrzebany. Jeśli zabraknie głębszej motywacji, także w zakonie łatwo ją zarzucić, nawet jeśli czas będzie przepływał zakonnikowi przez palce.

Jestem przekonany, że modlitwa nie zależy wyłącznie od ilości wolnego czasu, ale od priorytetów, jakie człowiek sobie w życiu wyznacza. Nie ukrywam, że dla mnie modlitwa jest nierzadko mozolną próbą uświadamiania sobie Bożej obecności. Przybiera różne formy: kontemplacji, rozważania Słowa Bożego, wdzięczności, innym razem milczenia, adoracji i prośby. Zwracam się również do świętych, którzy skorzy są do wielorakiej pomocy. I wiem, że warto na nich polegać. Jako ksiądz doświadczam nie tylko własnej słabości, ale jestem konfrontowany z problemami i rozterkami innych ludzi. Co rusz ktoś prosi mnie, abym westchnął za nim przed Panem. A często nie pozostaje nic innego jak polecenie tego wszystkiego Bogu. Tylko tyle i aż tyle.

Po latach prób, eksperymentów i poszukiwań odkrywam, że w modlitwie nie chodzi o jednorazowe akty, lecz raczej o uczenie się pewnych trwałych postaw. W kazaniach i pobożnych tekstach często słyszymy, że modląc się, poświęcamy czas dla Boga. Tak i nie. Rzeczywiście, jeszcze parę lat temu tak myślałem, że ja tutaj wspaniałomyślnie wykrawam z 24 godzin kilka chwil, jakbym poza nimi wchodził w zupełnie inną rzeczywistość, w której Boga nie ma.

Teraz powoli wchodzi mi w krwiobieg, że Bóg jest ciągle obecny, bez względu na to, czy się modlę, pracuję, czytam, odpoczywam, spotykam z ludźmi, a nawet kiedy grzeszę. Modlitwa nie jest już dla mnie jednym z segmentów ogromnej budowli życia, bo Bóg jest cały czas. Z drugiej strony, kiedy wygospodarowuję kilkadziesiąt minut dziennie na dłuższą modlitwę, bardziej otwieram się na przemieniające działanie Boga. I paradoksalnie czasu mi przybywa, chociaż każdego dnia mam go tyle samo. Ileż to rzeczy człowiek robi niepotrzebnie, albo przed czymś ucieka, albo angażuje się w coś za bardzo. Na modlitwie to wychodzi jak na tacy.

Myślę, że poważna zmiana w moim podejściu do modlitwy zaszła wtedy, kiedy zacząłem inaczej postrzegać czas. Po pierwsze, kiedyś wstrząsnęło mną jedno zdanie z książki, że nie jestem właścicielem czasu, tylko jego dysponentem. Codziennie otrzymuję darmowo pełne 24 godziny, przeznaczone zarazem do twórczego wykorzystania, jak owe talenty z przypowieści. Próbuję zdawać sobie z tego sprawę szczególnie rano, przy przebudzeniu. Bycie w czasie nie jest nagrodą, która mi się należy z racji wspaniałych osiągnięć.

Po drugie, zasadniczo w życiu liczy się teraz, bo jutro jeszcze nie istnieje. To tylko lęk każe mi zamartwiać się o dzień jutrzejszy. Niby prosta konstatacja, ale wcale nie taka oczywista. I jeszcze jedno. Pewnego razu na mszy św. coś mnie wewnętrznie poraziło. Podczas słuchania Ewangelii. Św. Jan Chrzciciel zapytany, kim jest, odparł bez ogródek: „Ja nie jestem Mesjaszem”. Zastosowałem to wyznanie do siebie. I od tamtej pory często je sobie powtarzam. Jakież to uzdrawiające zdanie. Wystarczy sobie przypomnieć i od razu człowiek spokojniejszy. I „ma” więcej czasu.

W uświadamianiu sobie Bożej obecności pomagają mi jeszcze dwa obrazy oparte na zwykłej obserwacji zewnętrznego świata. Pierwszy z nich to słońce, które świeci zawsze, chociaż nie widzimy go na niebie codziennie. (W Krakowie to się zdarza dosyć często). Raz pada, innym razem jest mgła. A nawet w nocy słońce nie znika, chociaż wokół egipskie ciemności. Trudno wyobrazić sobie życie na ziemi bez słońca. Nie wiem, czy Pan Bóg nie stworzył go również po to, aby nam o sobie ciągle przypominać.

A druga „podpórka” motywacyjna to powietrze i oddychanie. Mówimy w języku polskim, że można kogoś potraktować jak powietrze, czyli tak jakby go nie było, jakby nosił czapkę niewidkę. Ale to paradoks, bo powietrze zawsze jest, tylko że się do tego faktu przyzwyczajamy. Wystarczy że zabraknie nam tlenu na pół minuty i zaczynamy się dusić, i wpadamy w panikę. Tak sobie czasem wyobrażam, że powietrze jest symbolem Bożej obecności, Ducha, nazwanego przez Jezusa wiatrem, powiewem, zefirem. Kiedy robię wdech, ciągle przyjmuję życie, boskie tchnienie, które przechodzi przez całe moje ciało i dociera aż do komórek. Odnawia mnie i krzepi. Kiedy robię wydech, powierzam siebie Bogu, który z kolei przyjmuje mnie takim jakim jestem. I koło się zamyka. Modlitwa jest takim „powietrznym” dialogiem. Myślę, że Pan Bóg się cieszy, kiedy sobie tak przed Nim wdycham i wydycham.

Niektórzy przyznają się, że zaniedbują modlitwę z lenistwa, to znaczy, bo im się nie chce. Nie wiem, czy akurat w tym leży problem. Czasem pewnie tak. Ciągle powtarzam sobie i innym, że na ważne dla nas sprawy znajdujemy w życiu czas i energię. Zresztę, tego czasu nie trzeba szukać, jak wcześniej już zaznaczyłem. Czy modlitwa jest obowiązkiem? To trudne pytanie. Bo z pewnego punktu widzenia można tak o niej powiedzieć, że jest powinnością, tak jak trudno przeżyć bez powietrza. Tyle że oddychać nikt nam nie każe, bo Bóg tak nas skonstruował, że wszystko samo się robi. A modlitwa to domena wolności. Tutaj przymusu nie ma.

Chociaż Bóg jest ciągle obecny, jak otaczające zewsząd i wypełniające nas powietrze, to jednak uważam, że jeśli chrześcijanin chce żyć świadomie, jeśli pragnie poszukiwać woli Bożej i ją wypełniać, musi zarezerwować sobie konkretny czas na modlitwę. Najpierw chociażby po to, by zauważyć, że oddycha. To pierwszy krok. Zwykle znajdujemy mnóstwo usprawiedliwień, żeby ominąć tę świętą i dobroczynną praktykę. Jak osiągnąć równowagę między pracą, wypełnianiem koniecznych codziennych obowiązków a modlitwą? Złotych recept nie ma i na pewno nie da się w tej kwestii „odważyć” ile poświęcić czasu na modlitwę, a ile na pozostałe aktywności życiowe. Poza tym, obraz wagi chyba nie najlepiej do tego się nadaje. Jedno jednak nie ulega wątpliwości: najpierw trzeba zrozumieć sens modlitwy, a reszta będzie nam dodana.

Całkiem niedawno uderzył mnie fragment z wiersza Leopolda Staffa, ze zbioru „Ucho igielne”:
„Kto szuka Cię, już znalazł Ciebie;
Już Cię ma, komu Ciebie trzeba;
Kto tęskni w niebo Twe, jest w niebie;
Kto głodny go, jest z Twego chleba”.

To pocieszające. Tęsknota już jest modlitwą. Nawet jeśli zaplączę się w gąszczu codziennych obowiązków, a czasem i zagonienia, lecz zachowuję w sobie pragnienie modlitwy i zwracam myśl ku Bogu, choćby na krótką chwilę, to już jestem na dobrej drodze. Mnichem nie jest tylko ten, który przesiaduje zamknięty w klasztorze i odprawia modły. Mnichem jest również ten, kto w danej chwili robi to, co do niego należy i wie, że robi to w obecności Boga. Tak właśnie uczy nas Orygenes, że „tylko ten się modli, kto modlitwę łączy z czynami, a czyny z modlitwą. Tylko w ten sposób możemy uznać za możliwą do urzeczywistnienia zasadę nieustannej modlitwy”.

Tworzymy DEON.pl dla Ciebie
Tu możesz nas wesprzeć.

Skomentuj artykuł

Czy księdzu łatwiej się modlić?
Komentarze (28)
A
Arabeska
6 października 2012, 16:38
Ojcze,pięknie napisane,szczególnie to o powietrzu,które jest symbolem Bożej obecności i świadomość,że wszystko co robimy-robimy w obecności Boga.
N
Niebieska
6 października 2012, 16:31
Modlitwa jest jak cudowna ,dostrojona,pełna,nasycona,głęboka egzystencja w obecności Boga.Rzadka wśród chrześciajn, mało kto zawierza do końca,spada w ramiona Boga,zasypia tuląc się do Ojca. Tęsknota za kimś Kto kocha.
Ś
świecki
6 października 2012, 16:11
Świetny tekst, także dla osoby świeckiej. Można się czegoś nauczyć. A i świadectwo godne pochwały.
K
ksiądz
6 października 2012, 15:11
No właśnie, ten tekst łamie pewne stereotypy. Księdzu to wszystko samo przychodzi, albo powinno przychodzić - tak myśli wielu wiernych. A różnie bywa.
Dariusz Piórkowski SJ
Dariusz Piórkowski SJ
23 lutego 2011, 12:04
Do Bartosza, sprawdziłem w Słowniku Języka Polskiego i odkryłem, że jednak forma "gąbka" jest pieszczotliwą i przestarzałą formą, którą można używać chociażby w przysłowiu  "Pieczone gołąbki same lecą do gąbki" a nie do "gębki".
Dariusz Piórkowski SJ
Dariusz Piórkowski SJ
22 lutego 2011, 19:04
do Agi Krk, dobre i to. Przynajmniej jest pamięć i zwrócenie się do Boga osobowego, zamiast zapomnienia i np. mechanicznego odklepania pacierza.
A
Agi_Krk
22 lutego 2011, 18:30
Czesem są takie dni, kiedy tak bardzo chcę sie znależc czas dla Pana Boga, a kiedy jest sie juz w domu i przed snem można by się pomodlic, to jest tylko: "-Dziekuję, ze jestes ze mna cały dzien, bo wiem, że bez Ciebie nie dałabym rady..."
J
Jagoda
22 lutego 2011, 09:38
Dziękuję, za podzielenie sie doświadczeniem modlitwy- to takie prawdziwe i w tym się odnajduję :)
J
Jejku,
22 lutego 2011, 00:10
zamiast spędzić czas przed ekranem, trzeba było przed obrazem... Ponoć miejsce domowych ołtarzy zastąpiły w XX wieku telewizory... Jak dobrze posiedzieć w ciszy w płomieniach Miłości.
Dariusz Piórkowski SJ
Dariusz Piórkowski SJ
20 lutego 2011, 14:44
To zależy na czym ten niedosyt polega i jak rozumie Pani bliskość. Św. Augustyn pisał w wyznaniach, że "modlitwa jest pragnieniem", a więc nie spełnieniem. Pragnienie otwiera na coś więcej, ale nie prowadzi do pełnego zjednoczenia, bo już nie byłoby pragnieniem. Z modlitwą chyba jest podobnie.
O
Ola
20 lutego 2011, 14:12
A co jeśli czujemy, niedosyt po naszej modlitwie? Chcemy czegoś więcej, większej bliskości?
Dariusz Piórkowski SJ
Dariusz Piórkowski SJ
20 lutego 2011, 09:20
Do andzi, może ten tekst nie jest po prostu do Pani. Bo że taki stereotyp o łatwości modlitwy w przypadku księdza istnieje, tego nie sposób nie zauważyć. Natomiast tak naprawdę mam tutaj na myśli wszystkich, a nie tylko księży. Bo wszyscy przeżywamy podobne problemy z modlitwą i nie jesteśmy szczególnie uprzywilejowani przez stan życia.
STANISŁAW SZCZEPANEK
STANISŁAW SZCZEPANEK
20 lutego 2011, 05:44
Zgadzam się. Niestety wielu myśli, że modlitwa to rzecz piekielnie skomplikowana i należąca jedynie do świata "tych czarnych". Polecam książkę zmarłego w ubiegłym roku O. Badeniego "Prosta moslitwa".
E
ela
19 lutego 2011, 23:06
Słuszna uwaga... poprawione! :) Ale w przysłowiu też jest o gołąbkach wpadających do gąbki.
19 lutego 2011, 13:27
A mnie zlosci ten temat! Dlaczego mam sie zastanawiac, czy ksiedzu jest sie prosciej, czy nie, modlic. Niech sie modli. Tak jak ja chce i musze to robic. Jak zonaci mezczyzni, jak mezatki, studenci, samotni itd. Ksiadz ma sie modlic jak kazdy czlowiek, a nie dlatego, ze jest ksiedzem.
E
ewuss
17 lutego 2011, 20:59
kiedyś / skądś takie zdanie: "Jakże nierozumnie obchodzi się głupiec z czasem. Spędza go lub zabija. A czas pozwala na to. Nie slyszano dotąd bowiem aby czas jakiegoś głupca przepędzil lub zabil" Swietne ! :)
A
ad
17 lutego 2011, 09:30
... nie jestem właścicielem czasu, tylko jego dysponentem. kiedyś / skądś takie zdanie: "Jakże nierozumnie obchodzi się głupiec z czasem. Spędza go lub zabija. A czas pozwala na to. Nie slyszano dotąd bowiem aby czas jakiegoś głupca przepędzil lub zabil"
Krzysztof
Krzysztof
16 lutego 2011, 21:53
 Madry tekst, szczegolnie kilka trafnych analogii. Zdecydowanie podpisuje sie pod praktyka zarezerwowania na modlitwe ustalonego czasu w ciagu dnia. Mi od ponad pol roku udaje sie z samego rana, zaraz po wstaniu, modlic uproszczona wersja Lectio Divina z rozwazaniem czytan  na dany dzien. Oznaczalo to wstawanie pol godziny wczesniej - ale zasmakowalem w tym czasie i formie modlitwy. A w drodze do pracy wykorzystuje czas na Rozaniec - moze to nie jest w pelni skupiona modlitwa (bo jednak trzeba sie jednak skupic na tym jak i gdzie sie jedzie), ale wierze, ze jednak modlitwa, ktora pozwala sie wyciszyc.  Modlitwa jest dla mnie rowniez (teologowie mowia przede wszystkim)  Msza swieta - na ile moge, staram sie codziennie, tym razem po pracy, uczestniczyc w niej. Uswiadomilem sobie szczegolnie mocno waznosc  Eucharystii, gdy przeczytalem gdzies slowa jakiegos pastora: "Gdybyscie wy katolicy wierzyli, ze sam Jezus pojawia sie na oltarzu w czasie Eucharystii, codziennie bieglibyscie na spotkanie z nim".  
A
Alex
16 lutego 2011, 21:44
Antonina krzysztoń śpiewa: "Bracie, który nie wiesz, na co czekasz, który trzymasz się kurczowo tego, czego w sobie nie cenisz. Jak rozbitek nie wiesz, co robic. Jak rozbitek czujesz pustkę wśród gromady. Jak rozbitek chodzisz po omacku, pośród blasku neonów i łukowych lamp. Jest takie czekanie, które już jest spotkaniem. Jest taka ciemność, która już jest światłością. Jest taka cisza w której słyszysz NIESŁYSZALNEGO" http://peacetime.wrzuta.pl/audio/aI99N64xhrk/antonina_krzyszton_-_jest_cisza
Artur Demkowicz SJ
Artur Demkowicz SJ
16 lutego 2011, 17:05
Słuszna uwaga... poprawione! :)
B
Bartosz
16 lutego 2011, 16:51
"Dzieci nie płaczą i nie otwierają głodnych gąbek" Ja tylko w kwestii formalnej: gąbka  -  gąbek gęba - gęb gębka - gębek Gąbkami to dzieci mogą sie np. myć.
Dariusz Piórkowski SJ
Dariusz Piórkowski SJ
16 lutego 2011, 15:55
Do gosc.c. słuszna uwaga i doprecyzowanie. Wiele też zależy od tego, gdzie ksiądz pracuje i jak pracuje. Jeśli ma dużo katechezy i obowiązków w parafii, różnych grup, spraw formalnych i papierkowych, to również musi walczyć, żeby znaleźć czas na modlitwę. Nieraz zdarza się tak, że aż tak dużo zajęć nie ma. I wtedy prawda, że ma więcej "podpórek". Ale natura ludzka jest ta sama w księdzu i nie-księdzu. Więc zmagać się trzeba.
Jurek
Jurek
16 lutego 2011, 15:22
Piątka bez chwili wahania :) Jestem przekonany, że modlitwa nie zależy wyłącznie od ilości wolnego czasu, ale od priorytetów, jakie człowiek sobie w życiu wyznacza. (...) Chociaż Bóg jest ciągle obecny, jak otaczające zewsząd i wypełniające nas powietrze, to jednak uważam, że jeśli chrześcijanin chce żyć świadomie, jeśli pragnie poszukiwać woli Bożej i ją wypełniać, musi zarezerwować sobie konkretny czas na modlitwę. Można by jeszcze wiele akapitów zaznaczyć, ale wszystkie zasługują na uwazne zagłębienie się. Podoba mi się szczególnie ten ostatni akapit bo przestrzega przed niebezpieczeństwem spłycenia kontakty z Bogiem do tzw. " w międzyczasie"
K
katolik
16 lutego 2011, 14:49
A swiadomosc ciaglej obecnosci Bozej na pewno sprawia, ze sie czesciej do Boga zwracamy. Vassula Ryden chciala nawet kiedys z tego wszystkiego kupic Panu Jezusowi bilet u kierowcy autobusu ;) Jest to dla mnie obrazem jej glebokiej swiadomosci Bozej obecnosci. Bo nie wiedziała że są Trzy Osoby Boskie Vassula Ryden to heretyczka!
M
myślący
16 lutego 2011, 14:25
A swiadomosc ciaglej obecnosci Bozej na pewno sprawia, ze sie czesciej do Boga zwracamy. Vassula Ryden chciala nawet kiedys z tego wszystkiego kupic Panu Jezusowi bilet u kierowcy autobusu ;) Jest to dla mnie obrazem jej glebokiej swiadomosci Bozej obecnosci. Bo nie wiedziała że są Trzy Osoby Boskie
K
katolik
16 lutego 2011, 13:41
Mt 7:21 "Nie każdy, który Mi mówi: Panie, Panie!, wejdzie do królestwa niebieskiego, lecz ten, kto spełnia wolę mojego Ojca, który jest w niebie." "A bez wiary nie można podobać się Bogu. Hbr 11:6 Czy wiesz po co żyjesz? http://tradycja-2007.blog.onet.pl/
F
faj_owa
16 lutego 2011, 11:44
Chetnie czytam artykuly o modlitwie, gdyz tak czesto podkresla sie jej wartosci i tylu wspanialych swietych dawalo swiadectwo mocy modlitwy. A swiadomosc ciaglej obecnosci Bozej na pewno sprawia, ze sie czesciej do Boga zwracamy. Vassula Ryden chciala nawet kiedys z tego wszystkiego kupic Panu Jezusowi bilet u kierowcy autobusu ;) Jest to dla mnie obrazem jej glebokiej swiadomosci Bozej obecnosci.
E
ewuss
16 lutego 2011, 09:56
Świetny tekst.

Skomentuj artykuł

Czy księdzu łatwiej się modlić?
Wystąpił problem podczas pobierania komentarzy.
Nikt jeszcze nie skomentował tego wpisu.