Mało znane fakty z historii chrześcijaństwa. O tym rzadko się mówi

Historię chrześcijaństwa zna niemal każdy – przynajmniej w ogólnym zarysie. Narodziny Kościoła, prześladowania, edykt mediolański, sobory. Są jednak fakty, które rzadziej pojawiają się w podręcznikach czy homiliach. Nie dlatego, że są niewygodne, ale dlatego, że pokazują pierwsze wieki chrześcijaństwa w znacznie bardziej złożonym świetle.

Kobiety w pierwszym Kościele odgrywały kluczową rolę

Zanim chrześcijaństwo stało się religią publiczną, rozwijało się w domach prywatnych i małych wspólnotach. W Nowym Testamencie pojawiają się imiona kobiet, które odegrały istotną rolę w misji apostolskiej. Św. Paweł wspomina m.in. Febę – diakonisę (kobieta pełniąca funkcje służebne w Kościele) z Kenchreai (Rz 16,1), która prawdopodobnie była posłanką Listu do Rzymian. Wymienia także Pryscyllę, Lidię czy Junii.

Kobiety były gospodyniami domowych Kościołów, wspierały misję finansowo, a niektóre pełniły funkcje diakonis. W późniejszych wiekach wpływowe chrześcijanki fundowały świątynie i wspierały rozwój kultu. Św. Helena, matka cesarza Konstantyna, odegrała ogromną rolę w budowie bazylik w Ziemi Świętej i Rzymie.

Z czasem, wraz z instytucjonalizacją Kościoła, rola kobiet uległa ograniczeniu, a wiele wczesnych świadectw ich aktywności przestało być eksponowanych.

Pierwsze liturgie wyglądały inaczej niż dziś

Najstarsze zgromadzenia chrześcijańskie miały formę wspólnych spotkań połączonych z posiłkiem – tzw. agapą, czyli "ucztą miłości". Eucharystia była częścią takiego zgromadzenia. Dopiero w III wieku zaczęto wyraźniej oddzielać liturgię od wspólnego posiłku i kształtować bardziej uporządkowaną formę Mszy świętej, zbliżoną do tej, którą znamy dziś.

Pierwotne chrześcijaństwo było wspólnotowe, domowe i mniej sformalizowane.

Chrześcijan nazywano "ateistami"

Dla Rzymian chrześcijanie byli "bezbożnikami". Odmawiali składania ofiar pogańskim bóstwom i kultowi cesarza, przez co uznawano ich za zagrożenie dla porządku społecznego. Paradoksalnie więc wyznawcy jednego Boga byli oskarżani o ateizm.

Egipt był jednym z centrów chrześcijaństwa

Między IV a VI wiekiem Egipt był jednym z najważniejszych ośrodków chrześcijaństwa. To tam rozwinął się monastycyzm – życie pustelnicze i klasztorne. Św. Antoni Wielki i św. Pachomiusz zapoczątkowali tradycję, która ukształtowała duchowość całego Kościoła.

Dziś chrześcijaństwo w Egipcie reprezentowane jest głównie przez Kościół koptyjski – jeden z najstarszych na świecie.

Czy Jezus stworzył nową religię?

Wielu historyków podkreśla, że Jezus działał w ramach judaizmu. Jego uczniowie również początkowo postrzegali siebie jako część narodu żydowskiego. Chrześcijaństwo jako odrębna religia wyłoniło się stopniowo – głównie po zburzeniu Świątyni Jerozolimskiej w 70 roku i rozprzestrzenieniu się Ewangelii w świecie pogańskim.

Trzydzieści srebrników – ile to było naprawdę?

Ewangelia mówi o trzydziestu srebrnikach, które otrzymał Judasz. Historycy szacują, że była to równowartość kilku miesięcznych wynagrodzeń robotnika – znacząca, ale nie ogromna suma. W symbolice biblijnej liczba ta nawiązuje także do ceny niewolnika w Starym Testamencie.

Jezus w Koranie

Postać Jezusa (Isa) pojawia się w Koranie częściej niż Mahometa. W islamie uznawany jest za jednego z największych proroków, narodzonego z Maryi dziewicy. Nie jest jednak uznawany za Syna Bożego ani za Ukrzyżowanego w takim sensie, jak rozumie to chrześcijaństwo.

Chrześcijaństwo rośnie poza Europą

Choć Europa historycznie była sercem chrześcijaństwa, dziś centrum demograficzne wiary przesuwa się do Afryki, Azji i Ameryki Łacińskiej. W Chinach – mimo ograniczeń państwowych – liczba chrześcijan systematycznie rośnie. W wielu regionach świata kościoły są pełne, podczas gdy w Europie obserwuje się proces sekularyzacji.