Leon XIV o świecie pełnym podziałów. „Różnorodność nie jest zagrożeniem”

Była to druga katecheza papieska poświęcona soborowej konstytucji Gaudium et spes, a w szczególności jej fragmentowi mówiącemu o „wspólnocie ludzkiej”.

Leon XIV przypomniał nauczanie Soboru, że aby stała się ona „wspólnotą osób”, niezbędne jest „wzajemne poszanowanie ich pełnej godności duchowej”.

W dobie mediów społecznościowych i sztucznej inteligencji chrześcijanie winni działać na rzecz rozwijania rzeczywistych, głębokich relacji osobowych – wskazał Ojciec Święty. Technologia bowiem co prawda skraca dystans z drugiej strony - jak podkreślił Leon XIV - relacje stają się coraz mniej osobiste, a coraz bardziej wirtualne; istnieje też niebezpieczeństwo, że przywykniemy do powierzania algorytmom decyzji, które należą wyłącznie do ludzkiego sumienia.

Leon XIV przypomniał, że Sobór wskazuje na stwórczy zamysł Boga, który zechciał aby „wszyscy ludzie tworzyli jedną rodzinę i odnosili się do siebie nawzajem w duchu braterstwa”. Dlatego doskonalenie osoby ludzkiej i rozwój społeczeństwa należy postrzegać jako ściśle ze sobą powiązane: przeciwstawianie ich sobie lub rozdzielanie prowadziłoby do wypaczenia obu tych rzeczywistości.

„W tej perspektywie Gaudium et spes stwierdza, że różnorodności istniejącej między osobami i narodami na świecie nie należy postrzegać jako niebezpieczeństwa czy zagrożenia, lecz jako możliwość wzajemnego ubogacenia i rozwoju” – mówił Ojciec Święty. „Wzajemne przeciwstawianie się, które niekiedy przeradza się w przemoc, jest owocem potęgi grzechu i jego wpływu na sposób myślenia i działania na wszystkich poziomach; prowadzi ono do zniszczenia i śmierci” – dodał.

Wezwał do troski o dobro wspólne: „każda grupa winna brać pod uwagę potrzeby i uzasadnione dążenia innych grup, a co więcej, nawet dobro wspólne całej rodziny ludzkiej”.

Papież przypomniał, że Ojcowie soborowi wskazali na kilka praktycznych wniosków. Na pierwszym miejscu wymieniają poszanowanie osoby ludzkiej, a więc m.in. odrzucenie wszystkiego, co jest wrogie życiu – „jak na przykład wszelkiego rodzaju zabójstwa, ludobójstwa, aborcja, eutanazja, a nawet dobrowolne samobójstwo”. W ty mieści się także odrzucenie wszystkiego, co pogwałca integralność osoby – m.in. okaleczeń, tortur, zniewolenia ducha, niegodnych warunków życia, bezprawnego uwięzienia, handlu ludźmi, niewolnictwa, prostytucji, niegodnych warunków pracy i wynagrodzenia.

Sobór stwierdza, że to wszystko stanowi hańbę, którą należy odrzucić.

Ponadto Leon XIV wskazał na konieczność szacunku i miłości wobec drugiego, także wobec przeciwnika i tych, którzy różnią się sposobem myślenia i postępowania.

W końcu Papież podkreślił „fundamentalną równość wszystkich ludzi, która domaga się sprawiedliwości społecznej.”

Cytując Gaudium et spes mówił: „Wszelka jednak dyskryminacja w zakresie fundamentalnych praw osobowych, czy to społeczna, czy kulturalna, z powodu płci, rasy, koloru skóry, pozycji społecznej, języka czy religii, powinna być przezwyciężona i zlikwidowana jako sprzeczna z zamysłem Bożym”.

Dodał, że Ojcowie soborowi wzywają do przezwyciężenia mentalności indywidualistycznej oraz do przyjęcia postawy odpowiedzialności i uczestnictwa.

Papież podkreślił, że przyszłość ludzkości zależy bowiem od zaangażowania każdego z nas we współpracę z Bogiem i z braćmi na rzecz budowania bardziej ludzkiego świata.