Wielki Post w trybie samolotowym: usłyszeć siebie, usłyszeć Boga

W ostatnich dniach przypomniałem sobie, jak wyglądał Wielki Post jeszcze kilka lat temu. W mojej rodzinnej parafii, razem ze wspólnotą oazową, przygotowywaliśmy wielkopostne czuwanie modlitewne. Jednak nie doszło ono do skutku. Czuwanie zostało odwołane, a resztę 40-dniowego czasu zadumy spędziliśmy w prawdziwym odosobnieniu. Był to rok 2020. Czego uczy tamten czas?

Od czasu pandemii koronawirusa minęło już kilka lat. Po licznych perturbacjach większości z nas udało się wrócić do zwykłej codzienności. Ale tamten dziwny czas uświadomił nam coś, co mogło na zawsze zmienić nasze postrzeganie rzeczywistości. Świat jakby się zatrzymał – niezależnie od nas, naszych przekonań i możliwości. Ulice wielkich miast opustoszały, a ich mieszkańcy umilkli, zamknięci w swoich domach i mieszkaniach. Nastała cisza. Właśnie wtedy okazało się, że nie czujemy się w niej tak komfortowo, jak mogłoby się wydawać.

Przebodźcowani i zaplątani w hałasie

Prawdopodobnie żaden okres w historii ludzkości nie był obciążony tak wielkim natłokiem bodźców jak ten, w którym dziś żyjemy. Współczesny człowiek jest wręcz atakowany nimi z każdej strony. Ich głównym nośnikiem są przede wszystkim treści audiowizualne, które zdominowały naszą codzienność. Stosunek liczby osób czytających tradycyjną prasę czy książki do liczby użytkowników korzystających z mediów społecznościowych, słuchających radia i oglądających telewizję jest właściwie oczywisty.

Nasza epoka została zdominowana przez obrazy i dźwięki. Nie ma w tym nic zaskakującego – korzystamy przecież z rozwoju technologii, tak jak wcześniej świat zmieniło wynalezienie druku. Problem pojawia się dopiero wtedy, gdy zaczynamy się zastanawiać, czy to jeszcze my korzystamy z tego dorobku, czy może on zaczyna korzystać z nas.

Sami dobrze wiemy, jak wygląda nasze życie. Funkcjonujemy w ciągłym hałasie. Praca, spotkania, podróże samochodem i komunikacją miejską, a w tle tego wszystkiego gwar rozmów, dźwięki radia i muzyka w słuchawkach. O ciszę coraz trudniej nawet w parku czy w lesie.

Pozostaje jeszcze prywatna przestrzeń naszych domów i mieszkań, która w teorii powinna być ostoją spokoju. Niestety i tam docierają dźwięki radia czy włączonego w tle serialu. Są też tacy, którzy nie potrafią zasnąć bez żadnych odgłosów i kładą się spać z włączonym telefonem. Jako społeczeństwo przyzwyczailiśmy się do hałasu i coraz trudniej nam się z niego wyplątać.

Ucieczka przed samym sobą

Każdy, kto kiedykolwiek spróbował zrobić sobie dłuższą przerwę od mediów, zwłaszcza od własnego telefonu, doskonale wie, jak trudne to zadanie. Tym bardziej wiedzą o tym osoby, które miały okazję uczestniczyć na przykład w kilkudniowych rekolekcjach w milczeniu. Niełatwo jest nagle przenieść się do przestrzeni ciszy ze świata, który nieustannie bombarduje nas informacjami.

Jesteśmy przebodźcowani i przegrzani. Refleksje w Światowym Dniu Zdrowia Psychicznego

Inteligentne Życie

Współczesny człowiek zmaga się ze zjawiskiem FOMO (ang. Fear of Missing Out), oznaczającym lęk przed wypadnięciem z obiegu informacji. Przyzwyczajeni do stałego dostępu do świata za pośrednictwem nowoczesnych technologii zaczynamy obawiać się utraty tej możliwości i pozostania w tyle za innymi. Nie chcemy czuć się gorsi.

Inną kwestią jest nieumiejętność zmierzenia się z samym sobą. Kiedy odcinamy się od zewnętrznych bodźców, zostajemy sami z własnymi myślami i odczuciami – zaczynamy wyraźniej słyszeć samych siebie. A to nie zawsze budzi pozytywne emocje. Wielu z nas w ciszy przypomina sobie nieprzepracowane sprawy, które wciąż tkwią w psychice i sumieniu, ale przez długi czas były zagłuszane hałasem świata, bo tak było po prostu wygodniej. Dlatego coraz trudniej zasypiać w ciszy, bo właśnie wtedy najmocniej odzywa się to, co nosimy w sobie w ciągu dnia.

W ciszy usłyszeć siebie, usłyszeć Boga

Okres pandemii pozostaje wspomnieniem, które wielu z nas chciałoby wymazać z pamięci. Ale tamten szczególny Wielki Post dał nam lekcję aktualną również dziś: świat może zamilknąć, ale moje wewnętrzne „ja” nigdy – chyba że zrobię wszystko, by zagłuszyć jego głos. Możemy oszukiwać samych siebie tylko do czasu – tak długo, jak długo nie dosięgną nas konsekwencje ignorowania sygnałów płynących z naszego ciała i psychiki.

W ostatnich dniach obchodziliśmy Ogólnopolski Dzień Walki z Depresją – chorobą cywilizacyjną, na którą w Polsce cierpi prawie 1,3 mln osób (dane NFZ). Problemy natury psychicznej często rozwijają się latami, dając subtelne sygnały ostrzegawcze, by przyjrzeć się własnemu życiu. Warunki i tempo funkcjonowania, które narzuca współczesny świat, niestety nie dają nam wiele przestrzeni, by się nad nimi zatrzymać, a czasem nawet je w ogóle dostrzec.

Wielki Post to czas postanowień i refleksji nad własnym życiem. Jeśli jeszcze nie podjąłeś żadnego wyzwania na ten okres, spróbuj postu od hałasu, by naprawdę usłyszeć samego siebie. W ciszy łatwiej usłyszeć także głos Boga.

Możesz zacząć od prostych rzeczy: zamienić kolejny serial na dobrą książkę. W samochodzie wyłączyć radio, a jadąc komunikacją miejską, wyjąć słuchawki i pozwolić sobie na chwilę bez dźwięku. Przed snem dać sobie kilkanaście minut ciszy, by odetchnąć po dniu pełnym bodźców i spokojniej wejść w nocny odpoczynek. Łatwo nie będzie. Ale warto przypomnieć sobie, jak dobrze jest czasem pobyć samemu ze sobą.

Miłosz Żemła