O uważności nigdy dosyć – technologia daje wielkie możliwości, ale niesie też zagrożenia

O uważności nigdy dosyć – technologia daje wielkie możliwości, ale niesie też zagrożenia
Fot. Depositphotos.com (175008980)

Wiedza jest kluczem do sukcesu w każdej dziedzinie życia. Zdolność poznania, zrozumienia i korzystania z posiadanej wiedzy daje człowiekowi olbrzymie możliwości i jest potężnym bodźcem do rozwoju. Jest też jednocześnie wielkim wyzwaniem, którego musimy być świadomi i z tym większą odpowiedzialnością, ale i troską zadbać o to, by rzeczywistość, którą tworzymy i która nas otacza była w pełni ludzka.

Ostatnie 1,5 wieku w dziejach świata to nie taki długi okres, ale patrząc na to wszystko, co się dokonało w nauce, gospodarce, rozwoju technicznym, to z pewnością absolutny fenomen. Te ostatnie lata, a może konkretniej, ta pierwsza kwadra XXI wieku to eksplozja rozwoju komunikacyjnego i naukowego, jakiej świat jeszcze nie widział.

DEON.PL POLECA

Co prawda były takie szczególne okresy w historii ludzkości – dla nas w Europie to było szczególnie ważne, kiedy zmieniła się nasza optyka na wszechświat. Kilkadziesiąt lat między końcem XV i pierwszą połową XVI wieku zmieniło radykalnie przekonania o świecie i kosmosie. Ziemia z centrum wszechświata stała się małą planetą w jakimś ‘peryferyjnym’ układzie słonecznym. W tamtym czasie odkryto też m.in.: Amerykę, drogę morską do Indii, czy wyprawa Magellana potwierdziła kulistość ziemi, co na trwałe zmieniło obraz naszej planety. To był rzeczywiście nowy świat.

Dzisiaj podobnie, eksploracja kosmosu, globalizacja, a zwłaszcza komunikacja i media to zupełnie nowa przestrzeń. Najnowsza, bo zaledwie kilkuletnia era rzeczywistości wirtualnej i szybko rozwijającej się sztucznej inteligencji stawia nas wobec zdarzeń, których nie jesteśmy w stanie przewidywać, ani nawet czasami zrozumieć.

Jednych to cieszy, innych fascynuje, jeszcze inni chcą na tym zarobić i widzą wielki potencjał w tej nowej rzeczywistości. Wielu patrzy jednak na to, co się dzieje z niepokojem. Jest on tym większy, im bardziej zdajemy sobie sprawę z potencjalnie destrukcyjnego wpływu tych nowych technologii na rozwój wspólnoty ludzkiej.

Wszelakie postacie sztucznej inteligencji nie są neutralnym narzędziem. Mogą i są wykorzystywane ideologicznie, a tam, gdzie pojawia się ideologia – obojętnie jakiego koloru – człowiek, ludzkość na tym traci.

DEON.PL POLECA

Wielu obawia się, że narzędzia tej nowej wirtualnej rzeczywistości przyczynią się do pogłębiania nierówności i różnorakich form wyzysku, nadużyć i przestępstw. Wystarczy popatrzeć na zalew fake newsów, obrazów, filmików generowanych przez AI. To nie jest, niestety, śmieszna i niewinna zabawa, ale czasami wręcz działalność kryminalna. Nie mniej groźne, ale bardzo prawdopodobne jest militaryzowanie zastosowania rzeczywistości wirtualnej i wykorzystywania jej w działaniach wojennych nie tylko na ziemi, ale także w przestrzeni kosmicznej. Słyszy się o tym coraz częściej, więc można domniemywać, że to jest już fakt.

Coraz więcej wiemy też, jak destrukcyjnie może wpływać na dzieci i młodzież przedwczesne zanurzenie w ‘wirtualne odmęty’ – choć bądźmy też uczciwi, to dotyczy nie tylko młodych, ale każdego z nas, kto jest obecny w świecie wirtualnym. Nie jest jeszcze za późno, aby wprowadzić jakieś racjonalne ograniczenia i bezpieczniki.

Ja wiem, że tego się nie zatrzyma i wcale nie byłbym za tym. Wiele z tych narzędzi jest naprawdę przydatnych i dają szansę na realny progres ludzki i społeczny. Nie możemy jednak, żyć w złudzeniach. Jest to wezwanie do wielkiej uważności. Sam Jezus zachęcał nas: „uważajcie więc, jak słuchacie” (Łk 8,18).

Uważność, świadome kształtowanie wrażliwości, uczenie rozeznawania to nie jest ćwiczenie dla jakichś pasjonatów duchowościowych czy mistyków. To egzystencjalna konieczność dla wszystkich, abyśmy mogli owocnie i pożytecznie korzystać z tego daru, jaki został nam powierzony, a może nawet zadany. Nowinki techniczne dają nam wiele możliwości, ale niosą też zagrożenia. Dlatego tak bardzo nam potrzeba uważności.

DEON.PL

Wcześniej duszpasterz akademicki w Opolu; duszpasterz polonijny i twórca Jezuickiego Ośrodka Milenijnego w Chicago; współpracownik L’Osservatore Romano, Studia Inigo, Posłańca Serca Jezusa i Radia Deon oraz Koordynator Modlitwy w drodze i jezuici.pl;

Tworzymy DEON.pl dla Ciebie
Tu możesz nas wesprzeć.
Franz Jalics SJ

Jak żyć w obecności Boga?
Co zrobić, by modlitwa była czymś tak naturalnym jak oddech?
Czy kontemplacja może być porywająca?

Ojciec Franz Jalics SJ był cenionym na całym świecie kierownikiem duchowym, mistrzem modlitwy...

Skomentuj artykuł

O uważności nigdy dosyć – technologia daje wielkie możliwości, ale niesie też zagrożenia
Wystąpił problem podczas pobierania komentarzy.
Nikt jeszcze nie skomentował tego wpisu.